1
00:00:08,000 --> 00:00:11,000
ruhsuz sayarak hor gördüklerimizden;

2
00:00:11,300 --> 00:00:14,300
ruhsuz sayarak hor gördüklerimizden;
doğdukları, direndikleri, ve söndükleri yerlerden

3
00:00:14,600 --> 00:00:17,600
ruhsuz sayarak hor gördüklerimizden;
doğdukları, direndikleri, ve söndükleri yerlerden
bir feryat yükselir — ve ayna tutar

4
00:00:17,900 --> 00:00:26,300
ruhsuz sayarak hor gördüklerimizden;
doğdukları, direndikleri, ve söndükleri yerlerden
bir feryat yükselir — ve ayna tutar
insanlığın ruhsuzluğuna.

5
00:00:46,000 --> 00:00:51,500
Bu belgeselde tanık olacaklarınız münferit vakalar değildir.

6
00:00:58,500 --> 00:01:04,500
Aksi belirtilmedikçe görüntüler Avustralya'da kaydedilmiştir;
ancak tanık olunan sistem coğrafyadan bağımsızdır.

7
00:01:04,550 --> 00:01:07,550
Çoğu insan kendini hayvansever olarak görür.

8
00:01:09,810 --> 00:01:11,890
Onları birer nesne olarak değil,

9
00:01:12,120 --> 00:01:15,100
gezegeni paylaştığımız
karmaşık varlıklar olarak biliriz;

10
00:01:15,970 --> 00:01:17,500
hayatlarımızı paylaştığımız,

11
00:01:17,700 --> 00:01:19,300
evlerimizi paylaştığımız.

12
00:01:20,080 --> 00:01:21,980
Onlar mutlu olduğunda seviniriz,

13
00:01:22,410 --> 00:01:24,140
onlar acı çektiğinde kahroluruz;

14
00:01:24,880 --> 00:01:30,200
zekâlarını ve bireyselliklerini kucaklayıp,
onları severek ailelerimize kabul ederiz.

15
00:01:30,320 --> 00:01:32,320
Ya da doğal ortamlarında saygı duyarız.

16
00:01:33,000 --> 00:01:38,800
Onlara gereksiz yere zarar verme veya ıstırap
çektirme düşüncesi birçok kişi için katlanılmazdır.

17
00:01:38,900 --> 00:01:42,400
Yemek, giysi veya eğlence elde
ettiklerimiz söz konusu olduğunda

18
00:01:42,450 --> 00:01:44,930
onların ıstırabının, en aza indirildiği

19
00:01:44,960 --> 00:01:47,900
ya da tamamen yok sayıldığı
bir anlatıya inanmayı seçeriz:

20
00:01:48,000 --> 00:01:52,900
"...Kartpostallık bir aile çiftliği
ve ikonik, sevgi dolu çiftçi...

21
00:01:53,070 --> 00:01:58,610
...insancıl ve acısız bir son, iyi yaşanmış bir hayat
için memnuniyetle ödenen küçük bir bedel...

22
00:01:59,010 --> 00:02:01,410
...karşılıklı faydaya dayalı bir anlaşma..."

23
00:02:02,300 --> 00:02:06,300
Bu anlatı kullanılarak gizleniyorlar,
gözlerden ve gönüllerden uzakta tutuluyorlar,

24
00:02:06,320 --> 00:02:10,110
birey kimlikleri gasp ediliyor,
çoğu yalnızca "canlı ürün" olarak biliniyor,

25
00:02:10,130 --> 00:02:14,280
akıl almaz ölçekteki bu sistemde
yüzsüz üretim birimlerine indirgeniyorlar,

26
00:02:14,320 --> 00:02:18,420
yoldaş gördüğümüz hayvanları koruyan
zulüm karşıtı yasalardan muaf tutuluyorlar.

27
00:02:18,470 --> 00:02:21,090
Çektikleri ıstırap, görülmüyor ve duyulmuyor.

28
00:02:21,640 --> 00:02:25,340
Değerleri, yalnızca insan türüne olan
kullanışlılıkları ile belirleniyor;

29
00:02:25,380 --> 00:02:27,680
bu, kendi üstünlüğümüze olan inanç ile

30
00:02:27,720 --> 00:02:31,250
ve "güçlü olan haklıdır" zihniyeti ile
rasyonalize ediliyor,

31
00:02:31,300 --> 00:02:34,300
sorgulanması gereken bir zihniyet ile.

32
00:04:37,850 --> 00:04:41,980
1960'lı yıllarda Avustralya'da
yaklaşık 50.000 domuz çiftliği vardı.

33
00:04:42,930 --> 00:04:45,230
Bugün ise bu sayı 1400'ün altında,

34
00:04:45,260 --> 00:04:51,000
ancak buna rağmen bedenlerindeki et için
üretilen ve katledilen toplam domuz sayısı arttı.

35
00:04:51,400 --> 00:04:57,410
2015 yılı itibarıyla, 49 tane çiftlikte, ülkedeki
toplam domuz nüfusunun %60'ı tutuluyordu.

36
00:05:04,800 --> 00:05:08,090
Bedenleri için üretilen çoğu domuz,
hayatına doğum kasasında başlar;

37
00:05:08,600 --> 00:05:10,700
bu, merkezinde kafes bulunan
küçük bir bölmedir;

38
00:05:10,730 --> 00:05:14,120
yavruların, anneleri olan anaç domuzdan
süt emmesine izin verecek,

39
00:05:14,150 --> 00:05:17,550
ancak annenin hareket etmesini
engelleyecek şekilde tasarlanmıştır.

40
00:05:21,500 --> 00:05:24,570
Yavruların ölmüş veya
mumyalaşmış olarak doğma sıklığı,

41
00:05:24,590 --> 00:05:27,800
genellikle her doğumda artar;
çünkü anaç domuzların bedenleri,

42
00:05:27,830 --> 00:05:32,630
sürekli doğuma zorlanmaya, yüksek yavru sayılarına,
ve bu doğal olmayan koşullara dayanamaz hale gelir.

43
00:05:32,820 --> 00:05:38,030
Canlı doğan yavru domuzların %10 ila %18'i,
sütten kesilme yaşlarına kadar hayatta kalamaz;

44
00:05:38,050 --> 00:05:41,060
hastalığa, açlığa veya susuzluğa yenik düşerler;

45
00:05:41,500 --> 00:05:45,800
ya da hareket etmesi engellenmiş olan annelerinin
altında yanlışlıkla ezilirler.

46
00:05:59,000 --> 00:06:03,000
Canlı ama cılız doğan yavrular da,
ölen yavruların arasına dahil edilirler;

47
00:06:03,100 --> 00:06:07,100
ekonomik olarak sürdürülebilir
görülmeyip öldürülürler.

48
00:06:28,800 --> 00:06:32,800
İlk birkaç gün hayatta kalabilen yavrular,
ağrı kesicisiz sakatlanırlar:

49
00:06:32,960 --> 00:06:37,020
itilmiş oldukları "yamyamlığı" önlemek için
kuyrukları ve dişleri kesilir,

50
00:06:37,500 --> 00:06:46,000
her biri kendine has bir kişiliğe sahip olmasına
rağmen, ayırt edilmeleri için kulaklarından
parça koparılır veya etiket zımbalanır.

51
00:06:46,180 --> 00:06:50,000
Yavrular 3 ila 5 hafta yaşlarındayken
annelerinden koparılırlar.

52
00:06:51,900 --> 00:06:55,760
Çoğunu bekleyen son,
yaklaşık 5 ay sonra katledilmektir.

53
00:07:10,090 --> 00:07:15,170
Büyüdükçe, hazırlama bölmelerine alınırlar;
dışkılarının içinde sıkış tıkış tutulurlar.

54
00:07:37,900 --> 00:07:41,990
Bazı dişi domuzlar, üreme döngüsüne
anaçların yerine koyulmak üzere alınırlar;

55
00:07:42,040 --> 00:07:46,300
yüksek sayıda yavru doğurabileceği algılanan
dişi domuzlar seçilir.

56
00:07:47,570 --> 00:07:51,420
Çoğu domuz çiftliğinde,
doğal çiftleşme yerine suni dölleme kullanılır;

57
00:07:51,460 --> 00:07:56,010
bu yöntemle, tek bir erkek domuz zorla kullanılarak
30 ila 40 dişi domuz zorla döllenir.

58
00:07:56,130 --> 00:07:59,920
Erkek domuzlara zorla
mastürbasyon yapılarak spermleri toplanır,

59
00:08:00,540 --> 00:08:05,540
ve domuz leyleği diye adlandırılan bir kateter
ile sperm anaç domuzlara zorla sokulur.

60
00:08:16,030 --> 00:08:21,000
Erkekler, dölleme öncesinde dişilerin bedenini
uyarmak için hâlâ fiziksel olarak kullanılır;

61
00:08:21,060 --> 00:08:23,000
ancak çiftleşmeleri engellenir.

62
00:08:32,000 --> 00:08:36,840
Hamile olduğu doğrulandığında, anaç domuz
iki tip kapalı depo sisteminden birine alınır;

63
00:08:36,900 --> 00:08:40,000
ve 16 haftalık gebelik süresinin
tamamında orada tutulur.

64
00:08:41,900 --> 00:08:45,400
Anaç domuz kabinleri, anaç domuzların
tek başına tutulduğu kafeslerdir;

65
00:08:45,450 --> 00:08:48,250
tıpkı doğum kasasında olduğu gibi,
anaç domuzlar burada da

66
00:08:48,300 --> 00:08:51,890
yalnızca bir veya iki adım ileri
ya da geri atabilirler, ve arkaya dönemezler.

67
00:08:52,400 --> 00:08:56,180
Avustralya'da çiftliklerin çoğunluğunda
kademelice kaldırılmaya başlanmış olsa da,

68
00:08:56,200 --> 00:09:00,690
anaç domuz kabinleri hâlâ tamamen yasaldır,
domuzları bu kabinlere kapatmanın cezası yoktur;

69
00:09:00,740 --> 00:09:03,600
5 günlük gönüllü sınırı aşan
çiftliklere bile ceza uygulanmaz.

70
00:09:03,700 --> 00:09:08,010
Bu, Avrupa Birliği'ndeki anaç domuz kabinlerine
yönelik görünürdeki "yasağa" benzer;

71
00:09:08,040 --> 00:09:11,700
bu "yasak", her gebelikte bu kabinlere
kapatmaya 4 haftaya kadar izin verir.

72
00:09:11,860 --> 00:09:13,960
Seçim şansı verilirse, tuvaletlerini

73
00:09:13,980 --> 00:09:17,000
yedikleri ve uyudukları yerden uzakta yaparlar.

74
00:09:19,000 --> 00:09:26,000
Doğal davranışlarının engellenmesi ve
Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk, domuzları
ağır bir psikolojik çöküntüye sürükler.

75
00:09:28,800 --> 00:09:30,600
Alternatif olan grup depolamada ise,

76
00:09:30,640 --> 00:09:33,400
hamile domuzlar beton bölmelere tıkıştırılırlar;

77
00:09:37,000 --> 00:09:45,000
Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşadıkları için,
burada da agresifleşmeye de itilebilirler.

78
00:09:47,050 --> 00:09:50,190
Zemindeki boşluklardan
atık sistemine düşenler,

79
00:09:50,220 --> 00:09:52,660
açlığa veya
atık nehrinde boğulmaya terk edilir.

80
00:09:56,590 --> 00:09:58,360
Doğum yapmalarına bir hafta kala,

81
00:09:58,400 --> 00:10:00,780
doğum kasası kafeslerine alınırlar

82
00:10:00,990 --> 00:10:03,570
ve sonraki 4 ila 6 hafta boyunca
orada tutulurlar.

83
00:10:07,000 --> 00:10:09,780
Egzersiz yapamadığı için,
kasları o kadar zayıflar ki;

84
00:10:09,810 --> 00:10:12,450
ayağa kalkmakta veya
yatmakta bile zorlanmaya başlar.

85
00:10:13,160 --> 00:10:18,500
Kas kaybını azaltmak için, günde en az bir kez
anaç domuz ayağa kalkmaya zorlanır.

86
00:10:24,190 --> 00:10:28,230
Doğal olmayan ortam ve sert zeminlerden
bedeninde bası yaraları oluşur.

87
00:10:30,310 --> 00:10:33,060
Organ sarkmaları ve enfeksiyonlar da oluşur,

88
00:10:33,080 --> 00:10:37,000
tekrarlanan doğumlar
ve doğal olmayan koşullar yüzünden.

89
00:10:43,350 --> 00:10:45,780
Bu durum kısmi felç olmasına da yol açabilir,

90
00:10:45,810 --> 00:10:49,500
bu da kafesin önündeki yiyeceğe
ve suya ulaşmasını bile engeller,

91
00:10:56,770 --> 00:11:01,000
kafesin içinde
hayatını kaybetmesiyle de sonuçlanabilir.

92
00:11:03,200 --> 00:11:07,210
Anne, yavrularının hastalanmalarını
ve ölmelerini çaresizce izler;

93
00:11:12,250 --> 00:11:16,940
ya da yavruları ondan koparılıp götürülene kadar,
sakat bırakılıp merhametsizlik görmelerini.

94
00:11:33,600 --> 00:11:36,800
Anne domuz, iki yıl boyunca
bu döngüye dört kez katlanmaya zorlanır;

95
00:11:36,820 --> 00:11:39,320
yerine başka biri getirilip,
katledilmeye gönderilene kadar;

96
00:11:39,350 --> 00:11:41,190
ya da tesisde öldürülüp atılana kadar.

97
00:12:14,500 --> 00:12:19,800
"Serbest gezen olarak üretilmiş" terimi, sadece
dışardaki barakalarda doğmaları anlamına gelir,

98
00:12:19,840 --> 00:12:22,260
hayatlarının geri kalanında
depolarda tutulurlar;

99
00:12:22,300 --> 00:12:27,500
diğer çiftliklerdeki domuzlar gibi,
doğal davranışları engellenir ve
Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşarlar.

100
00:12:27,530 --> 00:12:29,890
Atıkları içinde dizlerine kadar batmış haldeyken.

101
00:12:36,220 --> 00:12:41,130
10 ila 12 yıl yaşayabilecekken,
çoğu domuz yalnızca 5 ila 6 aylıkken öldürülür;

102
00:12:41,160 --> 00:12:43,450
çiftlikte nakliye kamyonlarına tıkıştırılıp,

103
00:12:43,480 --> 00:12:46,600
"mezbaha" da denilen katliamhanelere götürülürler,

104
00:12:46,650 --> 00:12:50,600
yiyecek ve su olmaksızın, aşırı sıcağa
ya da soğuğa karşı koruma olmaksızın.

105
00:12:54,680 --> 00:12:58,670
Katliamhanelerde, beton veya metal olan
bekletme bölmelerinde tutulurlar;

106
00:12:58,690 --> 00:13:03,740
genellikle bir gece boyunca, yine yiyeceksiz ve
kısıtlı ya da hiç su olmadan.

107
00:13:07,520 --> 00:13:10,330
Sabah olduğunda
öldürme alanına zorla itilirler,

108
00:13:11,120 --> 00:13:13,420
sıklıkla elektrikli dürtücü kullanılarak.

109
00:14:11,000 --> 00:14:14,890
Avustralya'da domuzları etkisizleştirme
ve öldürmedeki en yaygın yöntem;

110
00:14:14,920 --> 00:14:17,500
tüm büyük domuz katliamhanelerinde kullanılan,

111
00:14:17,550 --> 00:14:20,520
en "insancıl" ve verimli
seçenek olarak sunulan,

112
00:14:20,550 --> 00:14:22,400
karbondioksit gazı odasıdır.

113
00:14:24,320 --> 00:14:29,170
Döner bir kafes, bilinçleri tamamen yerinde
olan domuzları ikili ya da üçlü gruplar halinde

114
00:14:29,190 --> 00:14:31,250
yüksek konsantrasyonlu gazın içine indirir,

115
00:14:31,400 --> 00:14:35,800
bu gaz; gözlerini, burun deliklerini, sinüslerini,
boğazlarını ve ciğerlerini yakmaya başlar,

116
00:14:35,840 --> 00:14:37,500
aynı anda da onları boğmaya başlar.

117
00:15:29,300 --> 00:15:33,700
Daha düşük karbondioksit konsantrasyonları,
görece olarak daha az acı ve strese neden olurdu;

118
00:15:33,720 --> 00:15:36,550
ancak domuzların bilincini kaybetmesi
çok daha uzun sürerdi,

119
00:15:36,600 --> 00:15:40,000
ekonomik olarak sürdürülemez olurdu
ve daha uzun süre maruz kalırlardı.

120
00:15:40,050 --> 00:15:43,220
Anaç domuzlar ise
gaz odalarına teker teker gönderilir,

121
00:15:49,820 --> 00:15:52,340
Büyüklükleri nedeniyle gaz
onlarda daha az etkilidir,

122
00:15:52,680 --> 00:15:54,750
bazıları odadan bilinci yarı yerindeyken çıkar;

123
00:15:54,780 --> 00:15:57,670
bu durumda ek olarak
elektrik şoku da uygulanabiliyor.

124
00:15:58,660 --> 00:16:00,470
Odanın diğer tarafına atılan domuzların,

125
00:16:00,500 --> 00:16:02,940
boğazları kesilir ve kanları akıtılır.

126
00:16:19,000 --> 00:16:22,730
Daha küçük katliamhanelerde kullanılan
elektrikle sersemletmenin

127
00:16:22,790 --> 00:16:25,100
başarısız olma ihtimali
çok daha yüksektir.

128
00:16:55,280 --> 00:16:59,290
Amper ayarında, cihazın konumunda
veya uygulanan süredeki en ufak bir sapma,

129
00:16:59,350 --> 00:17:02,550
veya boğazı kesilmeden önce
geçen süredeki en ufak bir sapma;

130
00:17:02,570 --> 00:17:05,780
yalnızca domuzun felç olup
hareket edememesine yol açar,

131
00:17:05,920 --> 00:17:08,840
bu durumdayken
hâlâ acı hissedebilir.

132
00:17:09,330 --> 00:17:11,760
Ya da kanı akarken
bilinci yerine geri gelir.

133
00:17:29,020 --> 00:17:33,500
Göz kırpma ve ritmik nefes alma, bilincin
yerinde olduğuna dair güçlü göstergelerdir.

134
00:17:37,520 --> 00:17:40,370
Birer birer,
birbirlerinin gözü önünde öldürülürler.

135
00:17:55,500 --> 00:18:00,500
Sabit milli travma tabancası, daha küçük
katliamhanelerde kullanılan diğer alternatiftir.

136
00:18:00,670 --> 00:18:04,030
Nüfuz eden türü,
hayvanın kafatasından içeri bir mil ateşler

137
00:18:04,090 --> 00:18:05,650
ve beynine kalıcı hasar verir,

138
00:18:05,720 --> 00:18:07,890
bilincini geri kazanmasını teoride engeller.

139
00:18:08,160 --> 00:18:12,660
Nüfuz etmeyen türü ise
tıpkı bir çekiç gibi küt kuvvet travması uygular.

140
00:18:32,600 --> 00:18:37,700
Etkili bir sersemletme, tabancanın uygun açıyla
uygun noktaya konumlandırılmasını gerektirir;

141
00:18:37,860 --> 00:18:40,420
bunu yapmak,
eğer başı zapt edilmediyse sık sık zordur.

142
00:18:56,700 --> 00:18:59,710
Diğer domuzların kendilerinden önce
öldürüldüğünü gördükleri,

143
00:18:59,730 --> 00:19:01,990
ve yerdeki kanın kokusunu alabildikleri için,

144
00:19:02,020 --> 00:19:06,000
devirme hücresine girmeyi istemezler, korkarlar.

145
00:19:44,500 --> 00:19:49,500
Sabit milli travma tabancası, anaç domuzlar gibi
daha büyük hayvanlarda daha da az etkilidir.

146
00:19:58,470 --> 00:20:01,150
Onlar için alternatif olarak
tüfek kullanılabiliyor.

147
00:20:01,300 --> 00:20:04,100
Bu durumda, uygun noktayı
tam isabet ettirmek daha da zordur.

148
00:20:40,600 --> 00:20:44,190
Kanları akıtıldıktan sonra,
domuzlar haşlama tanklarına atılır;

149
00:20:44,230 --> 00:20:47,440
bu suda derileri yumuşar ve kılları sökülür.

150
00:20:54,380 --> 00:20:59,900
Tam olarak sersemletilip öldürülmemiş olanlar,
sonunda bu suda boğularak ölürler.

151
00:21:51,400 --> 00:21:55,560
Atık ürün olarak adlandırılan deriler,
kemikler, toynaklar, bağırsaklar ve yağlar,

152
00:21:55,650 --> 00:21:59,060
domuz yağına dönüştürülmek üzere
hayvansal atık işleme tesislerine taşınır;

153
00:21:59,110 --> 00:22:02,540
bu yağ yiyeceklerde, sabunlarda,
yağlayıcılarda ve biyoyakıtta kullanılabilir.

154
00:22:02,570 --> 00:22:04,450
ya da jelatin gibi ürünlere dönüştürülür.

155
00:22:06,300 --> 00:22:09,400
"Yabani" domuzlar,
Avustralya'ya Birinci Filo ile getirilmiştir,

156
00:22:09,520 --> 00:22:12,150
ve şu anda ülkenin yaklaşık
%40'ına yayılmış durumdadırlar,

157
00:22:12,160 --> 00:22:14,530
çoğunlukla Queensland
ve New South Wales'te.

158
00:22:14,610 --> 00:22:19,060
"Köpeklerle domuz avı", avcıların zorla ve
agresifçe "eğittikleri" köpekleri salmasıdır;

159
00:22:19,100 --> 00:22:21,410
canlı domuzları takip etmek,
kovamak, parçamak

160
00:22:21,770 --> 00:22:22,830
yere sermek,

161
00:22:22,850 --> 00:22:27,000
avcı gelip bıçakla öldürene kadar tutmak
üzerine agresifçe "eğitilmişlerdir."

162
00:23:05,500 --> 00:23:08,650
"Yabani" domuzlar,
"zararlı" hayvan olarak adlandırılıyor olsa da,

163
00:23:08,690 --> 00:23:13,080
avcıların milli parklara "yabani" domuz yavruları
bırakması nadir görülen bir durum değildir;

164
00:23:13,130 --> 00:23:14,800
sonrasında geri dönüp avlamak için.

165
00:23:39,890 --> 00:23:43,340
"Yumurtacı" tavuklar için hayat,
kuluçkahanede başlar.

166
00:23:45,110 --> 00:23:47,220
"Damızlık" kuşlardan alınan yumurtalar,

167
00:23:47,250 --> 00:23:51,110
31 gün boyunca depolanır, yapay
kuluçka ortamında tutulur ve çatlatılır.

168
00:24:06,170 --> 00:24:10,050
Erkek ve dişi civcivler,
ayrı taşıma bantlarına ayıklanır.

169
00:24:10,150 --> 00:24:13,650
Avustralya'nın en büyük kuluçkahanesinde de
genetiklerine müdahale edilmiştir,

170
00:24:13,680 --> 00:24:18,400
sonucunda erkeklerin bedenleri dişilerden farklı
bir renkte oldu; daha hızlı ayıklanmaları hedeflendi.

171
00:24:18,500 --> 00:24:20,970
Tek başlarına yumurta üretemeyecekleri,

172
00:24:21,000 --> 00:24:24,020
ve bedenlerindeki et için üretilen
tavuklardan farklı ırkta oldukları için,

173
00:24:24,040 --> 00:24:26,470
erkek civcivler "atık ürün" olarak görülür;

174
00:24:26,500 --> 00:24:29,580
tıpkı "deforme" veya zayıf
olarak görülen dişiler gibi.

175
00:24:29,800 --> 00:24:33,110
Hayatlarının ilk gününde,
sağlıklı dişilerden ayrı banda ayrılırlar

176
00:24:33,140 --> 00:24:38,160
ve öğütücü de denilen
endüstriyel bir parçalayıcının içine gönderilirler.

177
00:24:46,270 --> 00:24:51,070
Bu uygulama yasaldır ve RSPCA
tarafından "insancıl" olarak adlandırılır.

178
00:24:52,230 --> 00:24:55,530
Daha küçük kuluçkahanelerde
karbondioksit gazı kullanılabiliyor,

179
00:24:55,550 --> 00:24:58,010
ya da civcivler plastik torbalarla boğulabiliyor.

180
00:24:59,650 --> 00:25:01,030
Tüm ticari yumurta çiftlikleri;

181
00:25:01,060 --> 00:25:05,780
ister kafesli, ister kapalı kümesli, ister "serbest gezen",
ister organik, ister RSPCA onaylı olsun

182
00:25:05,810 --> 00:25:07,860
erkek civcivlerin öldürülmesini içerir.

183
00:25:07,900 --> 00:25:11,630
Öldürülen "yumurtacı" tavuk civcivlerinin
sayısı, Avustralya'da yılda yaklaşık 12 milyondur.

184
00:25:25,510 --> 00:25:30,440
Bu esnada sağlıklı dişiler ise acı verici
gaga kesme makinelerine gönderilir.

185
00:25:30,670 --> 00:25:33,860
Bu esaret koşulları, onları
birbirine zarar vermeye itebilir;

186
00:25:33,900 --> 00:25:37,300
bunun yol açacağı üretim zaiyatını önlemek için
gagaları kesilir.

187
00:25:41,110 --> 00:25:45,860
Daha sonra civcivler kasalarda istiflenirler
ve piliç hazırlama çiftliklerine götürülürler.

188
00:25:45,880 --> 00:25:49,520
burada 4 ay boyunca,
yani yumurtlamaya başlayana kadar tutulurlar.

189
00:25:50,670 --> 00:25:53,730
Çok az sayıda erkek, öğütücüden esirgenir;

190
00:25:53,750 --> 00:25:57,140
küçük bir grup seçilmiş dişiyle birlikte
"damızlık" olarak "hizmet etmeleri" için.

191
00:25:57,170 --> 00:25:59,650
"kuluçkahane için" döllenmiş yumurta sağlarlar.

192
00:26:00,470 --> 00:26:04,000
Diğer tavuklar ise,
ülke çapındaki yumurta çiftliklerine gönderilir.

193
00:26:23,180 --> 00:26:28,770
Herhangi bir zamanda Avustralya'da bulunan
18 milyon "yumurtacı" tavuğun yaklaşık üçte ikisi,

194
00:26:29,030 --> 00:26:30,890
batarya kafeslerinde hapsedilir.

195
00:26:31,400 --> 00:26:37,170
Her bir depoda 100.000'e kadar tavuk tutulabilir
ve her bir kafeste 4 ila 20 arası tavuk hapsedilir;

196
00:26:37,910 --> 00:26:41,790
her bir tavuğa ayrılan zemin alanı,
bir A4 kağıdından daha küçüktür.

197
00:26:41,810 --> 00:26:46,050
Doğal davranışları engellenir,
ve Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşarlar.

198
00:26:46,130 --> 00:26:51,000
Toz banyosu yapmak, tünemek ve doğada yiyecek aramak
doğal davranışlarından bazılarıdır.

199
00:26:55,090 --> 00:26:58,850
Onlarca yıldır uygulanan genetik müdahale
ve seçici üretim yüzünden

200
00:26:58,930 --> 00:27:03,560
neredeyse her gün yumurtlarlar,
bu da yılda toplam 330 yumurtaya kadar çıkıyor;

201
00:27:03,640 --> 00:27:06,900
oysa bir "yabani" tavuk yılda
yalnızca 10 ila 15 kez yumurtlardı.

202
00:27:07,270 --> 00:27:11,610
Büyüdükçe, doğal davranışlarının
engellenmesiyle ve sık yumurtlamalarıyla

203
00:27:11,630 --> 00:27:16,040
sağlıkları ciddi bir şekilde bozulur;
tüm tüyleri kademeli olarak dökülür

204
00:27:16,250 --> 00:27:19,590
ve aneminin de belirtisi olacak şekilde
ibikleri giderek soluklaşır.

205
00:27:20,050 --> 00:27:22,520
Kafeslerin içinde hayatlarını
kaybetmeleri yaygındır,

206
00:27:22,570 --> 00:27:27,020
ve ölümleri, tesislerin büyüklüğü nedeniyle
uzun süre fark edilmeyebilir;

207
00:27:27,060 --> 00:27:31,580
hayatta kalan tavuklar, diğer tavukların çürüyen
cesetlerinin üstünde hayatta kalmaya zorlanır.

208
00:27:31,620 --> 00:27:36,460
Bazı yeni kafes sistemlerinde, dışkı
kafeslerin altındaki taşıma bantlarında toplanır.

209
00:27:36,530 --> 00:27:39,430
Daha eski kafes sistemlerinde ise
toplanmayıp birikir;

210
00:27:44,880 --> 00:27:49,880
kafeslerden kaçmayı "başaran" kuşlar,
bu dışkı çukurlarında ölmeye terk edilir.

211
00:27:53,530 --> 00:27:57,550
18 ay yaşına geldiklerinde, yani kafeste
bir yıldan uzun süre hayatta kaldıktan sonra;

212
00:27:57,600 --> 00:28:01,500
yumurta üretimleri ciddi oranda yavaşlar,
"tükenmiş" tavuk olarak adlandırılırlar.

213
00:28:01,550 --> 00:28:05,790
Bu durumda "nüfus seyreltilirler":
kafesten çekilip çıkarılır, kasaya tıkıştırılırlar.

214
00:28:05,840 --> 00:28:08,960
Bu taşıma işlemi sık sık
kemiklerinin kırılmasına yol açar.

215
00:28:18,510 --> 00:28:22,270
Gazla öldürülüp, gömülürler ya da
bedenleri sanki birer atıkmış gibi işlenir;

216
00:28:22,500 --> 00:28:29,000
ya da "kesimhane" de denen katliamhanelere gönderilirler
ve yerlerine 4 ay yaşındaki başka tavuklar getirilir.

217
00:28:29,490 --> 00:28:31,570
2016 yılına kadar,

218
00:28:31,580 --> 00:28:35,500
neyin "serbest gezen" tavuk yumurtası olarak
adlandırılacağına dair ulusal standart yoktu.

219
00:28:35,570 --> 00:28:39,450
Artık, "serbest gezen" tavuk yumurtası çiftlikleri,
bir maksimum dış mekan yoğunluğuyla sınırlı:

220
00:28:39,470 --> 00:28:43,070
bu sınır, hektar başına 10.000 tavuk,
yani metrekare başına bir tavuk içermektir;

221
00:28:43,090 --> 00:28:48,000
ancak yine de zamanlarının çoğunu
büyük depolarda sıkış tıkış geçirirler.

222
00:28:52,000 --> 00:28:56,700
Tavuklar doğal olarak gagalama düzeni adı verilen
sosyal bir hiyerarşi kurar ve bu düzende yaşarlar,

223
00:28:56,750 --> 00:29:00,140
ancak bu düzende yalnızca
100 kadar diğer tavuğu tanıyabilirler.

224
00:29:00,220 --> 00:29:03,170
Binlerce kuşun bulunduğu depolarda
ya da çevrili arazilerde,

225
00:29:03,200 --> 00:29:06,840
bu gagalama düzenini
sürdüremiyor oluşları kaosa yol açar;

226
00:29:06,860 --> 00:29:09,580
bu kaosta daha zayıf olan kuşlar
kaçamayıp hırpalanabilirler.

227
00:29:09,910 --> 00:29:11,630
Hastalık hızla yayılır:

228
00:29:12,870 --> 00:29:16,900
2013 yılında, New South Wales'te bir
"serbest gezen" tavuk yumurtası çiftliğinde,

229
00:29:16,950 --> 00:29:21,300
bir kuş gribi salgını yaşandı; salgının
"yabani" ördeklerden bulaştığına inanıldı,

230
00:29:21,350 --> 00:29:24,570
bunun üzerine sayıları 400.000'den
fazla olan "çiftlik" tavuğu öldürüldü.

231
00:29:26,040 --> 00:29:30,900
"serbest gezen" tavuk çiftliklerinin büyüklerinin
çoğunun aynı arazide kafesli çiftlikleri de bulunur,

232
00:29:30,990 --> 00:29:34,300
ve her iki çiftlikten de gelen yumurtalar
aynı paketleme deposuna gider.

233
00:29:34,510 --> 00:29:39,190
Yumurta Kurumu verilerinin, 2009 yılındaki
analizi; "serbest gezen" tavuk yumurtalarının,

234
00:29:39,210 --> 00:29:44,330
her altı tanesinden birinin kafesteki ya da kapalı
kümesteki tavukların yumurtası olduğunu gösterdi.

235
00:29:45,900 --> 00:29:47,700
Tıpkı kafesli çiftliklerde olduğu gibi,

236
00:29:47,760 --> 00:29:52,400
"serbest gezen" tavuklar da henüz
18 ay yaşındayken katliamhaneye gönderilir;

237
00:29:52,430 --> 00:29:56,400
bu süre, onların 10 yıllık doğal
yaşam sürelerinden çok daha kısadır.

238
00:29:57,100 --> 00:30:01,580
Katliamhanede, tavuklar
hareketli bir hatta baş aşağı asılırlar.

239
00:30:09,930 --> 00:30:13,680
Onları şoklayan elektrikli bir suya batırılırlar,

240
00:30:13,700 --> 00:30:16,810
ardından boğazları otomatik bir bıçakla kesilir;

241
00:30:17,200 --> 00:30:20,700
ancak eğer kafalarını kaldırırlarsa
elektrikli sudan kaçabilirler,

242
00:30:20,970 --> 00:30:24,400
bu durumda, bilinçleri tamamen
yerindeyken bıçakla yüzleşirler.

243
00:30:27,220 --> 00:30:30,920
Ve en sonunda hattın ilerisindeki
haşlama tankında boğularak ölürler.

244
00:30:35,000 --> 00:30:39,640
Katledilen tavukların cesetleri, büyük ölçüde daha
düşük kaliteli tavuk eti ürünlerine dönüştürülür;

245
00:30:39,660 --> 00:30:44,380
kıyma gibi, ya da "evcil" hayvan mamalarında
kullanılabilen tavuk unu gibi ürünlere.

246
00:30:44,410 --> 00:30:46,720
ya da "çiftlik hayvanları"na geri yedirilir.

247
00:31:09,500 --> 00:31:13,010
Bedenlerindeki et için üretilen ve
"etlik" piliç olarak adlandırılan tavuklar,

248
00:31:13,030 --> 00:31:14,800
"yumurtacı" tavuklardan daha iri bir ırktır;

249
00:31:14,850 --> 00:31:20,000
bedenleri, hızlıca devasa boyutlara ulaşacak
şekilde insan müdahalesiyle "tasarlanmıştır".

250
00:31:20,840 --> 00:31:23,900
Kısa yaşamları,"etlik" piliç
kuluçkahanesinde başlar.

251
00:31:26,050 --> 00:31:29,400
Bu sistemin bu endüstrisinde
hem erkekler hem de dişiler kullanılsa da

252
00:31:29,430 --> 00:31:31,800
bu kuluçkahanelerde de öğütücü kullanılır

253
00:31:35,900 --> 00:31:37,550
veya gaz odaları kullanılır;

254
00:31:37,600 --> 00:31:45,600
"deforme" veya zayıf görülen,
bu sisteme dayanamayacakları için
tercih edilen etin bedenlerinden elde
edilemeyeceği öngörülen kuşları öldürürken.

255
00:32:54,100 --> 00:33:00,000
Hayatta kalan bir gün yaşındaki civcivler,
"etlik" piliç kilolandırma çiftliklerine götürülür.

256
00:33:43,990 --> 00:33:48,030
2016 yılı itibarıyla Avustralya'da
530 "etlik" piliç çiftliği bulunuyordu;

257
00:33:48,060 --> 00:33:52,970
bu çiftlikler, herhangi bir zamanda, toplamda
yaklaşık 90 milyonluk bir kuş nüfusunu içerir.

258
00:33:53,670 --> 00:33:57,240
Her depo, kırk bin ila altmış bin kuş nüfusunu içerir.

259
00:33:58,200 --> 00:34:03,270
Buradayken, ilk haftalarında %4 ila %6 hayatlarını
kaybetme oranları normal kabul edilir;

260
00:34:03,370 --> 00:34:08,990
yaklaşık olarak, bir depoda, bir günde
200 ila 500 civciv hayatını kaybeder.

261
00:34:12,050 --> 00:34:14,970
Bu civcivlerin çoğunluğu ölmüşken bulunur;

262
00:34:15,000 --> 00:34:19,700
zayıf veya yaralı görülen civcivler ise,
ya öldürülür ya da hayattayken dışarı atılır.

263
00:35:47,840 --> 00:35:51,160
Büyüdükçe, depodaki alanlarını hızla doldururlar;

264
00:35:51,180 --> 00:35:54,500
ve dışkı birikintisi üzerinde
hayatta kalmaya zorlanırlar.

265
00:36:00,750 --> 00:36:05,000
Hayatlarını kaybetme oranları azalır,
ancak hâlâ düzenli olarak ölenler olur.

266
00:36:16,960 --> 00:36:21,000
Depolardan çok da uzakta olmayan bir yerde,
cesetleri yığılır ve kompost yapılır.

267
00:36:54,000 --> 00:36:58,180
Seçici üretim, doğal olmayan ortam ve
yoğun kalabalıktan dolayı hareketsizlik,

268
00:36:58,220 --> 00:37:02,480
yapay aydınlatma, ve bedenlerinin yem
emilimini artırmış antibiyotik kullanımı;

269
00:37:02,550 --> 00:37:04,530
modern "etlik" piliçlerin bedenlerini,

270
00:37:04,550 --> 00:37:09,000
elde edilmek istenen et kütlesi olan 3 kilograma
sadece 35 günde çıkmaya zorladı.

271
00:37:09,160 --> 00:37:13,900
Bu, 96 günde çıkabildiği 2 kilogramlık
doğal sınırına kıyasla çarpıcı bir artıştır.

272
00:37:14,900 --> 00:37:18,950
Bedenlerindeki bu aşırı fiziksel baskıyı
kaldırmakta büyük zorluk çekerler;

273
00:37:18,980 --> 00:37:22,700
bu durum iskelet, kalp ve metabolik
hastalıklarını da yaygın hale getirir.

274
00:37:24,310 --> 00:37:30,200
Katliamhaneye kadar hayatta kalabilenlerin %90'ı,
tespit edilebilir düzeyde yürümekte zorluk çeker.

275
00:37:32,400 --> 00:37:35,750
Depolar 5 ila 7 haftalık
döngü boyunca temizlenmez;

276
00:37:35,800 --> 00:37:40,210
bu da derilerini tahriş edebilen ve yakabilen
yüksek konsantrasyonda amonyağa yol açar,

277
00:37:41,400 --> 00:37:44,400
solunumlarının engellenmesinin
sebeplerinden biri de budur.

278
00:37:59,720 --> 00:38:02,470
RSPCA onaylı etiketi ile satılan tavukların,

279
00:38:02,490 --> 00:38:05,130
tutuldukları depolara ortadan
geçen bir tünek koyulur;

280
00:38:05,150 --> 00:38:08,050
bunun dışındaki koşullar ve süreç aynıdır.

281
00:39:01,780 --> 00:39:05,520
"Nüfus seyreltme" işlemi,
düşük ışık koşulları olan gece yarısında;

282
00:39:05,550 --> 00:39:09,000
kuşların görece sakin olduğu ve
neler olduğunu tam göremediği zamanda yapılır:

283
00:39:09,080 --> 00:39:11,080
genellikle elle yakalanırlar,

284
00:39:11,770 --> 00:39:13,540
ve plastik kasalara tıkıştırılırlar;

285
00:39:13,570 --> 00:39:17,500
kasalar forkliftle kamyonlara yüklenerek
katliamhaneye taşınır.

286
00:39:58,010 --> 00:40:02,500
Tıpkı "yumurtacı" tavuklar gibi, "etlik" tavuklar da
bacaklarından baş aşağı asılırlar.

287
00:40:06,910 --> 00:40:09,060
ardından elektrikli suya batırılırlar.

288
00:40:10,790 --> 00:40:15,400
başını kaldırıp elektrikten kaçabilenler,
bilinçleri tamamen yerindeyken ilerletilirler;

289
00:40:16,000 --> 00:40:19,230
ve boğazları dönen bir bıçakla kesilir.

290
00:40:30,280 --> 00:40:34,040
ilk bıçaktan kaçabilmiş olan kuşlar,
elde bir bıçakla beklenir.

291
00:41:31,200 --> 00:41:33,700
"Çiftlik" hindilerine,
seçici üretim uygulanarak

292
00:41:33,740 --> 00:41:37,000
bedenleri o kadar irileştirilmiştir ki,
artık doğal yollarla çiftleşemezler;

293
00:41:37,070 --> 00:41:40,140
hindilerin kullanıldığı endüstri,
artık yapay döllemeye bağımlıdır.

294
00:41:40,160 --> 00:41:42,750
Görüntüler, bir "serbest gezen"
hindi çiftliğinde çekilmiştir;

295
00:41:42,800 --> 00:41:44,400
Avustralya'daki sayısı az olan

296
00:41:44,450 --> 00:41:47,240
hindi kuluçkahanelerinde standart uygulamadır.

297
00:41:52,440 --> 00:41:56,510
Epeyce meraklı kuşlardır,
ve "etlik" piliçlere benzer şekilde büyütülürler.

298
00:41:56,530 --> 00:41:59,030
Her bir depoda 10.000 ila 14.000 arası hindi tutulur,

299
00:41:59,070 --> 00:42:03,070
bu, altı tane hindinin bir metrekare alanda
kalmak zorunda bırakılması demektir.

300
00:42:09,000 --> 00:42:12,960
Genetik müdahaleler, ve bedenlerinin
yem tüketimini artıran yapay aydınlatma;

301
00:42:13,040 --> 00:42:16,500
bedenlerini, doğadaki "yabani" hindilerinkinden
iki kat hızlı kilo almaya zorlar.

302
00:42:16,570 --> 00:42:20,170
Bedenleri, hızla bacaklarının
taşıyamayacağı kadar ağırlaştırılır.

303
00:43:11,590 --> 00:43:15,690
Dışkı içinde hayatta kalmaya zorlanırlar,
yeni yaraları hızla enfekte olabilir.

304
00:43:38,500 --> 00:43:41,250
Büyüdükçe, hayatını kaybetme sıklıkları artar:

305
00:43:41,270 --> 00:43:44,050
dişi hindilerin,
depolardaki 12 haftalık hayatlarının sonlarında

306
00:43:44,080 --> 00:43:47,110
hayatını kaybetme sıklıkları
ortalama %3 ila %5'e yükselirken;

307
00:43:47,420 --> 00:43:52,000
erkek hindilerin ise, depolardaki 16 haftalık
hayatlarının sonlarında %10 ila %12 ye yükselir.

308
00:43:59,200 --> 00:44:03,000
Ölmüş kuşların cesetleri toplanır,
ve sanki bir çöpmüş gibi atılır.

309
00:44:18,320 --> 00:44:21,000
Hayatta kalabilenler,
katliamhaneye götürülürler.

310
00:44:24,680 --> 00:44:26,620
Yumruklanıp, tekmelenip, dövülürlerken;

311
00:44:26,640 --> 00:44:29,990
katliam hattında
bacaklarından baş aşağı asılırlar.

312
00:44:46,300 --> 00:44:49,920
Daha küçük katliamhanelerde,
bireysel öldürme konileri kullanılabiliyor.

313
00:45:15,150 --> 00:45:18,200
Öldürülen hindilerin sayısı
Avustralya'da her yıl 4 ila 5 milyondur.

314
00:45:18,270 --> 00:45:21,520
hindi cesetlerinin çoğu
yılbaşı civarında satın alınıyor ve tüketiliyor.

315
00:45:21,590 --> 00:45:25,850
Cesetleri yılın geri kalanında, hatta bazen
yıllarca, dondurulmuş olarak bekletilir.

316
00:46:13,700 --> 00:46:18,020
"etlik" piliçlerde olduğu gibi,
ördek kuluçkahanelerinde de öğütücü kullanılır;

317
00:46:18,040 --> 00:46:22,540
"deforme" veya zayıf görülen, bu sisteme
dayanamayacağı öngörülen ördekleri öldürürken.

318
00:46:30,050 --> 00:46:34,050
Ördek üretimi, "etlik" piliç ve hindi
üretimiyle pek çok benzerlik taşır.

319
00:46:36,500 --> 00:46:39,900
Hayatlarının ilk gününde
kuluçkahaneden getirilen yavruların bedenleri,

320
00:46:39,950 --> 00:46:43,280
7 hafta süren hızlandırılmış
bir kilolandırmaya maruz bırakılır

321
00:46:43,360 --> 00:46:45,120
diğer binlerce ördekle birlikte.

322
00:46:45,150 --> 00:46:50,150
Nadiren temizlenen, yaygın olarak hastalandıkları
ya da hayatlarını kaybettikleri depolarda tutulurlar.

323
00:46:58,200 --> 00:47:03,300
Ördekler, doğal yaşam alanı su olan hayvanlardır;
doğaları gereği bacak ve uyluk eklemleri zayıftır,

324
00:47:03,320 --> 00:47:07,020
çünkü doğada vücut ağırlıklarını
uzun süre taşımaları gerekmez.

325
00:47:09,000 --> 00:47:12,970
Yüzebilecekleri suyu doğada bulduklarında,
ördekler uzun süre suda süzülürler;

326
00:47:13,020 --> 00:47:16,700
bu da bedenlerindeki kasları ve
iskeletleri üzerindeki baskıyı hafifletir.

327
00:47:16,800 --> 00:47:19,280
Ancak, yüzebilecekleri sudan
mahrum bırakıldıklarında;

328
00:47:19,310 --> 00:47:23,300
—ki Avustralya'daki "serbest gezen"
etiketliler dahil çoğu çiftlikte mahrumdurlar—

329
00:47:23,460 --> 00:47:27,360
narin bacaklarıyla tüm vücut ağırlıklarını
7 hafta boyunca taşımaya zorlanırlar,

330
00:47:27,540 --> 00:47:30,400
—ki üretim için kullanılan ördeklerde
bu süre daha uzundur—

331
00:47:30,490 --> 00:47:35,000
topallık, eklem çıkıkları ve kemik kırılmalarına
yol açan sebeplerden biri de bu durumdur.

332
00:47:36,360 --> 00:47:39,410
Bedenlerini daha hızlı ve iri
büyümeye zorlayan seçici üretim,

333
00:47:39,530 --> 00:47:41,900
hâlâ bir yavruya ait olan iskelet yapılarının

334
00:47:41,930 --> 00:47:43,940
henüz gelişememiş oluşuyla birlikte;

335
00:47:43,960 --> 00:47:47,960
zaten zayıf olan bacak ve uyluk eklemlerinin
üzerindeki baskıya dayanamazlar.

336
00:47:58,100 --> 00:48:00,770
Başlarını daldırmaya uygun
olan su olmadığından

337
00:48:00,840 --> 00:48:04,040
gözlerini, burun deliklerini
ve tüylerini temiz tutamazlar;

338
00:48:04,070 --> 00:48:06,680
bu durum, hasta veya kör olma risklerini artırır.

339
00:48:13,150 --> 00:48:17,020
Dışkılarının içinde kalmaya zorlanmaları,
ve bunun yol açtığı yüksek amonyak;

340
00:48:17,050 --> 00:48:22,000
ayaklarında acı verici yanıklara neden olabilir,
yaralarını ve zedelenmelerini şiddetlendirir.

341
00:48:32,000 --> 00:48:34,790
Bu doğal olmayan ortam koşulları
ve aşırı kalabalık;

342
00:48:34,820 --> 00:48:39,950
genellikle denge kaybı ile baş ve boyun titremesi
görüldüğü nörolojik hastalıklara yol açarken

343
00:48:40,020 --> 00:48:43,550
bunu felç, nöbetler, koma ve ölüm takip eder.

344
00:48:59,360 --> 00:49:02,050
Hasta veya yaralı ördekler bulunduğunda,

345
00:49:02,070 --> 00:49:04,060
boyunları kırılarak öldürülürler.

346
00:49:18,430 --> 00:49:21,020
49 günün ardından kasalarda toplanıp

347
00:49:21,050 --> 00:49:24,090
kamyonlarla katliamhaneye gönderilirler.

348
00:49:58,170 --> 00:50:00,640
Çok sayıda ördek yoldayken hayatını kaybeder.

349
00:50:02,630 --> 00:50:04,360
Tıpkı tavuklar ve hindiler gibi,

350
00:50:04,380 --> 00:50:07,870
ördekler de katliam hattında
bacaklarından baş aşağı asılırlar.

351
00:50:10,700 --> 00:50:14,410
Elektrikli su, burada da, her zaman etkili olmaz;

352
00:50:14,530 --> 00:50:17,420
birçok kuşun boğazı,
bilinçleri yerindeyken kesilir

353
00:50:17,440 --> 00:50:22,050
ve sonunda kan kaybından
ya da haşlama tankında boğularak can verirler.

354
00:50:37,460 --> 00:50:40,560
2018 yılı itibarıyla,
Avustralya'daki üç eyalette,

355
00:50:40,590 --> 00:50:43,920
"yabani" ördeklerin eğlence için vurulması
zulüm gerekçesiyle yasaklandı.

356
00:50:43,940 --> 00:50:46,990
Ancak Victoria, Güney Avustralya ve Tazmanya'da;

357
00:50:47,560 --> 00:50:50,690
her yıl açılan av sezonunda
yasal kalmaya devam etmektedir.

358
00:51:01,400 --> 00:51:05,170
Victoria'da suda yaşayan kuşların nüfusu
istikrarlı bir şekilde azalmış,

359
00:51:05,200 --> 00:51:09,220
2017'de son 34 yılın en düşük seviyesine inmiştir.

360
00:51:09,230 --> 00:51:12,750
Yine de bu av, sulak alanların
çevresindeki kırsal topluluklarda

361
00:51:12,780 --> 00:51:15,290
ticari kazancın artacağı
gerekçe gösterilerek

362
00:51:15,350 --> 00:51:20,000
ve avcıların hissettiği genel
zevk ile tatmin uğruna sürdürülmektedir.

363
00:51:35,620 --> 00:51:39,910
Bilgisayar simülasyonu tahminleri ve
kurtarıcıların sulak alanlardaki gözlemleri;

364
00:51:39,940 --> 00:51:44,040
ördekleri silahla vuranların, ördekleri
en az öldürüp yakaladıkları kadar

365
00:51:44,060 --> 00:51:47,520
yaralı ve yakalanmamış
halde bıraktığını da göstermektedir.

366
00:51:47,550 --> 00:51:52,260
Binlerce ördek, tedavi edilmemiş yaralarla
acı çekmeye veya ölmeye terk edilir.

367
00:51:57,600 --> 00:52:01,090
Buna ek olarak, türü yasal olan korunan
pek çok türden kuşun cesedi,

368
00:52:01,120 --> 00:52:03,750
—sayısı az ve nesli tükenmekte
olan çilli ördek gibi—

369
00:52:03,800 --> 00:52:06,750
av sezonu boyunca sulak alanlarda bulunmuştur;

370
00:52:06,780 --> 00:52:10,140
Silahlarla vuranlar,
ya ateş etmeden önce türü teşhis edememiş

371
00:52:10,160 --> 00:52:12,000
ya da umursamadan ateş etmiştir.

372
00:52:19,220 --> 00:52:22,300
Tüm dünyadaki, gıdık ve diğer kuş tüylerinin
yaklaşık %80'i;

373
00:52:22,320 --> 00:52:26,250
ceket, uyku tulumu ve yorgan gibi
ürünlerde kullanılmaktadır, ve Çin'den gelir;

374
00:52:26,450 --> 00:52:30,120
ördeklerin ve kazların
canlı canlı yolunması hâlâ yaygındır.

375
00:52:31,200 --> 00:52:34,400
Tüyleri kuşlardan sökülüp koparılır,
bu esnada çok acı çekerler.

376
00:52:34,500 --> 00:52:36,320
Ve geride açık, kanlı yaralar kalır.

377
00:52:36,420 --> 00:52:40,000
Bu süreç, kuşlar katledilmeden önce
defalarca tekrarlanır.

378
00:52:42,400 --> 00:52:46,760
"Sorumlu tüy standardı" sertifikasına
sahip olduğunu iddia eden tedarikçilerde bile

379
00:52:46,850 --> 00:52:49,230
hayattayken yolundukları tespit edilmiştir.

380
00:52:49,440 --> 00:52:53,460
Sonuç olarak Avustralya'da veya başka bir yerde,
kuşların çalınmış tüylerinin

381
00:52:53,540 --> 00:52:56,700
bu çiftliklerden gelip gelmediğini
tespit etmek mümkün değildir.

382
00:53:23,410 --> 00:53:26,900
Tıpkı insanlar gibi, inekler de
annelik duyguları çok güçlü varlıklardır;

383
00:53:26,940 --> 00:53:28,910
yavrularıyla derin bağlar kurarlar,

384
00:53:28,930 --> 00:53:32,500
ve bedenlerinin süt üretmesi için
doğum yapmaya mecburdurlar.

385
00:53:32,760 --> 00:53:37,100
Süt çiftliklerinde, bu süt akışını sürdürmek için
her yıl zorla hamile bırakılırlar.

386
00:53:37,190 --> 00:53:40,800
Genellikle doğal çiftleşme yerine
yapay dölleme kullanılarak;

387
00:53:40,820 --> 00:53:44,560
boğadan zorla alınan sperm enjekte edilirken

388
00:53:44,590 --> 00:53:50,600
ineğin rahim ağzının sabitlenmesi için,
bir kolun anüsüne zorla sokulmasıyla yapılır.

389
00:53:53,300 --> 00:53:57,140
Yavrular, doğduktan sadece saatler sonra
annelerinden koparılır;

390
00:53:57,170 --> 00:54:05,170
böylece, annelerinin yavruları için ürettiği
ve inek yavrularının hakkı olan inek sütü,
toplanıp insan tüketimi için satılabilir.

391
00:54:12,230 --> 00:54:14,630
Ayrılığın ardından gelen günlerde,

392
00:54:14,660 --> 00:54:18,300
anneler yavrularını arayarak
gece gündüz feryat ederler.

393
00:54:18,710 --> 00:54:22,000
Günlerce, hatta haftalarca
yas tuttukları bilinmektedir.

394
00:54:23,220 --> 00:54:25,520
Erkek yavrular,
süt üretemeyecekleri için;

395
00:54:25,550 --> 00:54:30,550
bu sistemin süt endüstrisinde, ya "işe yaramaz"
ya da "et hammaddesi" konumundadırlar.

396
00:54:30,600 --> 00:54:32,400
Ya 5 gün tecrit edildikten,

397
00:54:32,450 --> 00:54:37,350
ya da tercih edilen et bedenlerinden elde
edilebilene kadar aylarca tecrit edildikten sonra

398
00:54:37,400 --> 00:54:39,000
katliamhaneye gönderilirler.

399
00:54:39,870 --> 00:54:43,440
Hayatlarının son 30 saatinde,
yiyecekten mahrum bırakılabiliyorlar.

400
00:54:45,200 --> 00:54:49,300
Aç, ne olduğunu anlayamayan,
sevgiye muhtaç bir halde;

401
00:54:49,350 --> 00:54:52,740
yakında öldürülecekleri
katliamhane bölmelerinden,

402
00:54:52,760 --> 00:54:55,760
annelerini arayıp feryat ederler.

403
00:55:57,300 --> 00:56:01,300
Travma tabancasından kaçanlar,
ya da etkili şekilde sersemletilemeyenler

404
00:56:01,330 --> 00:56:03,300
bilinci yerindeyken öldürülürler.

405
00:56:19,000 --> 00:56:24,200
Yalnızca Avustralya'da bile,
katledilen erkek yavruların sayısı

406
00:56:24,300 --> 00:56:26,500
her yıl yaklaşık 700.000'dir.

407
00:56:28,000 --> 00:56:32,500
O "et hammaddesi" sürecine sokulmayan,
yani aylarca tecrit edilmeyen,

408
00:56:32,600 --> 00:56:38,000
erkek yavruların çok az sayıdaki bir kısmı ise
süt danası eti için haftalarca tecrit edilir.

409
00:56:41,700 --> 00:56:44,360
Dişi yavrular da tecrit edilirler,

410
00:56:44,390 --> 00:56:47,460
süt yerine kullanılan yapay tozla beslenirler;

411
00:56:47,490 --> 00:56:52,000
sonunda kendileri de zorla hamile
bırakılarak bu döngüye dahil edilirler.

412
00:57:26,200 --> 00:57:31,000
Günde 2 ila 3 kez, bedenleri
süt üretebilenler sağım deposuna itilirler

413
00:57:31,030 --> 00:57:34,100
ve bedenleri sağım makinelerine bağlatılır.

414
00:57:45,880 --> 00:57:48,940
Doğal koşullarda,
20 yıla kadar yaşayabilirler;

415
00:57:48,960 --> 00:57:52,730
Süt çiftliklerinde ise,
yalnızca 4 ila 8 yıl dayanabilirler.

416
00:57:53,500 --> 00:57:56,000
Bedenen çökenler
"yıkılan" diye adlandırılır;

417
00:57:56,070 --> 00:58:01,370
sürekli hamile bırakılma, yavrularından koparılma,
doğalarınca üreteceklerinden 10 kat fazla süt verme yükü,

418
00:58:01,400 --> 00:58:05,400
ve Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşamaları
onları bedensel ve ruhsal çöküşe sürükler.

419
00:58:05,460 --> 00:58:10,760
Bedenen henüz çökmemiş olanlar da,
bedenlerinin süt üretimi yavaşlayınca
veya devam edemediklerinde katledilirler.

420
00:59:07,410 --> 00:59:12,430
Bu sistemin sığır eti endüstrisinde de,
yapay dölleme doğal çiftleşmeye tercih edilir.

421
00:59:13,140 --> 00:59:19,160
"et hammaddesi" konumundaki yavrulara
çeşitli cerrahi işlemler anestezisiz yapılır:

422
00:59:19,260 --> 00:59:22,190
boynuzları köreltilir veya kesilir;

423
00:59:29,000 --> 00:59:31,000
kulaklarına etiketler zımbalanır;

424
00:59:33,150 --> 00:59:34,550
hadım edilirler,

425
00:59:34,570 --> 00:59:37,090
ya bıçakla ya da halkalama denilen uygulamayla,

426
00:59:37,110 --> 00:59:41,280
bu uygulamada testislerinin
tabanına sıkıca lastik bir bant geçirilir,

427
00:59:41,300 --> 00:59:45,240
testislerindeki kan akışı kesilir
ve nihayetinde çürüyüp düşer;

428
00:59:47,740 --> 00:59:50,500
ve kızgın demirle dağlanarak damgalanırlar.

429
00:59:55,040 --> 00:59:59,970
Hastalananlar, genellikle uygun tıbbi müdahale
görmezler ve durumları hızla kötüleşir.

430
01:00:23,800 --> 01:00:29,000
Antibiyotikler, bazı büyüme verimi artırıcılar,
vitaminler, kimyasal yem katkıları gibi ilaçlar

431
01:00:29,100 --> 01:00:32,300
ve hamileliği sürdürtmek için
progesteron enjekte edilir;

432
01:00:34,790 --> 01:00:36,320
veya vajinal yolla sokulur,

433
01:00:39,330 --> 01:00:40,330
veya ağızdan.

434
01:00:42,000 --> 01:00:45,990
Bu işlemlerde, ve ayıklama ya da
hamilelik kontrolü gibi diğer rutinlerde;

435
01:00:46,060 --> 01:00:48,900
sığırlar, avludan zorla itilerek geçirilir

436
01:00:48,920 --> 01:00:54,500
ve sıkıştırma kapanı adı verilen bir zapt etme
hücresine sokulup, bireysel müdahale uygulanır.

437
01:01:37,000 --> 01:01:41,000
Tamamı tüketici tercihi var
olduğu için üretilen sığır etinin,

438
01:01:41,100 --> 01:01:44,620
Avustralya'da %40'ı ve
süpermarketlerinde satılan %80'i;

439
01:01:44,910 --> 01:01:48,180
hayatlarının son %10 ila %15'ini,
çorak besi alanlarında

440
01:01:48,210 --> 01:01:51,140
tıkıştırılmış halde geçirmeye zorlanan

441
01:01:51,260 --> 01:01:57,300
ve 18 ay yaşındayken katledilmeden önce,
tahılla şişirilen sığırlardan elde edilir.

442
01:02:47,570 --> 01:02:52,000
Umutsuzca kaçmaya çalıştıkları
devirme hücresine girmeye zorlanırlar.

443
01:04:10,800 --> 01:04:14,340
İnekleri sersemletmede en yaygın yöntem
sabit milli travma tabancasıdır.

444
01:04:14,390 --> 01:04:18,860
Ancak özellikle küçük tabancalar, böyle
iri hayvanlarda genellikle etkisiz kalır;

445
01:04:18,920 --> 01:04:25,000
acı çekmelerine ve hareketlerinin kısıtlanışına
neden olur, ama bilinçlerini kaybetmezler.

446
01:04:43,920 --> 01:04:46,450
Tüfek, daha az yaygın bir alternatiftir.

447
01:05:23,470 --> 01:05:26,400
Kendilerinden öncekilerin sersemletilmesine,

448
01:05:26,500 --> 01:05:30,260
öldürülmesine ve bazen parçalanmasına
tanık olmalarının yanı sıra;

449
01:05:30,330 --> 01:05:34,780
çoğu durumda, yan odadan gelen seslerle
kendi sonlarını dinlemeye de zorlanırlar.

450
01:05:49,150 --> 01:05:53,500
Katledilenler içindeki hamile olan ineklerin,
karnındaki yavrulardan alınan kan;

451
01:05:53,550 --> 01:05:56,760
fetal sığır serumu olarak adlandırılır,

452
01:05:56,840 --> 01:05:59,480
ilaç endüstrisi için önem taşır

453
01:05:59,500 --> 01:06:02,340
ve litresi yaklaşık 600 dolara satılır.

454
01:06:04,110 --> 01:06:09,210
ineklerin, ve yavrulardan 5 gün tecrit edilenlerin derileri
deri ürünlerine dönüştürme için tabakhanelere yollanır;

455
01:06:09,250 --> 01:06:12,150
ve bunun çoğunluğu yurt dışına ihraç edilir.

456
01:06:12,230 --> 01:06:13,670
Derinin, et endüstrisinin

457
01:06:13,700 --> 01:06:18,240
sadece bir yan ürünü olduğu ve "israfı azaltmak"
için üretildiği yönünde yaygın bir yanılgı vardır.

458
01:06:18,330 --> 01:06:21,150
Bunun bir eş ürün olduğunu söylemek çok daha doğrudur;

459
01:06:21,160 --> 01:06:23,950
öyle ki bazen etten bile daha ekonomik görülür;

460
01:06:23,970 --> 01:06:25,530
bu, bazen daha fazla hayvanın

461
01:06:25,550 --> 01:06:29,100
bedenindeki eti için değil, derisi için
öldürülmesine yol açabiliyor.

462
01:06:29,460 --> 01:06:33,550
Ayakkabı, çanta ve diğer
aksesuarlarda kullanılan ucuz deriler;

463
01:06:33,570 --> 01:06:37,320
Avustralya, Amerika ve Avrupa'ya

464
01:06:37,350 --> 01:06:40,550
Hindistan ve Bangladeş gibi
gelişmekte olan ülkelerden ithal edilir.

465
01:06:41,560 --> 01:06:44,360
İnekler, Hindu inancında kutsal kabul edildiğinden;

466
01:06:44,390 --> 01:06:48,050
Hindistan'ın 29 eyaletinin
24'ünde kesilmeleri yasadışıdır.

467
01:06:48,300 --> 01:06:51,100
Derileri için yasalca
katledilebilmeleri amacıyla;

468
01:06:51,150 --> 01:06:54,020
yüzlerce hatta binlerce
kilometre yol katettirilerek,

469
01:06:54,050 --> 01:06:58,260
yasağın olmadığı beş eyaletten birine veya
sınırdan Bangladeş'e götürülürler.

470
01:06:58,280 --> 01:07:02,650
Güzergaha ve hayvanların sayısına bağlı olarak,
–ki bazen binlerce hayvan gönderilir–

471
01:07:02,810 --> 01:07:05,780
bu sürecin büyük kısmı
zorla yürüterek yaptırılır.

472
01:07:07,660 --> 01:07:11,330
Hazırlık aşamasında,
birçoğunun ayaklarına nallar çakılır;

473
01:07:11,430 --> 01:07:14,310
ve burunlarından ipler sıkıca geçirilir.

474
01:07:15,780 --> 01:07:19,730
Tükenmiş, aç ve susuz halde,
birçoğu yol kenarına yığılıp kalır;

475
01:07:21,380 --> 01:07:25,870
burunlarındaki ipler çekilerek veya
kuyrukları kırılarak ayağa kalkmaya zorlanırlar,

476
01:07:30,840 --> 01:07:34,790
sopalarla dövülürler, veya gözlerine acı biberler sürülür.

477
01:07:37,830 --> 01:07:41,200
Yolculuğun geri kalanında,
kamyonlara tıkıştırılıp indirilirken;

478
01:07:43,210 --> 01:07:47,360
boynuzları birbirine batıp parçalar,
ve kemikleri sıklıkla kırılır.

479
01:07:51,000 --> 01:07:54,050
Katliamhanede, birbirlerinin
gözü önünde öldürülürler;

480
01:07:54,070 --> 01:07:56,000
önceden sersemletilmezler.

481
01:07:59,660 --> 01:08:02,270
Bazıları canlı canlı yüzülür.

482
01:08:03,760 --> 01:08:05,130
Yüzülen deriler,

483
01:08:05,160 --> 01:08:09,240
kansere veya deri hastalıklarına yol açtığı
bilinen zehirli kimyasallara batırılır;

484
01:08:09,420 --> 01:08:12,690
ve bu işlem sıklıkla çocuklara da yaptırılır.

485
01:08:15,280 --> 01:08:17,000
Rodeoların temel mantığı;

486
01:08:17,050 --> 01:08:22,430
daha güçsüz ve savunmasız olanların üzerinde
fiziksel kontrol ve tahakküm kurulmasıdır.

487
01:08:22,540 --> 01:08:24,440
Buzağılar, danalar ve boğalar;

488
01:08:24,500 --> 01:08:28,130
izleyicilerin eğlencesi uğruna
fiziksel olarak kışkırtılırlar.

489
01:08:28,200 --> 01:08:32,440
Avustralya'da her yıl
yaklaşık 240 rodeo düzenlenir.

490
01:08:34,880 --> 01:08:40,590
Kişilikleri gereği normalde uysaldırlar;
ancak kuyrukları bükülür,

491
01:08:47,800 --> 01:08:49,900
elektrik şoku uygulanır,

492
01:08:59,370 --> 01:09:03,930
ve sahne arkasında diğer
fiziksel istismarlara maruz kalırlar.

493
01:09:12,400 --> 01:09:16,980
Bunun yanı sıra, karın bölgelerinde
sıkı kayışlar ve metal mahmuzlar kullanılır;

494
01:09:17,060 --> 01:09:20,930
onları çifte atmaya zorlamak,
ve vahşi görünmelerini sağlamak için.

495
01:09:47,350 --> 01:09:51,620
Şiddet ve risk, eğlenceli görülen bir şovun
"ayrılmaz parçaları" olduğundan,

496
01:09:51,720 --> 01:09:53,900
sakatlanmaları kaçınılmazdır.

497
01:10:28,840 --> 01:10:32,100
Buzağı ve dana yakalama;
dehşet içinde kaçmaya çalışanların,

498
01:10:32,200 --> 01:10:35,780
kementle yakalanmasını, ve aniden,
şiddetle sarsılmasını içerir.

499
01:10:35,830 --> 01:10:40,410
Bu durum, sıklıkla; ezilmelere,
uzuv, boynuz ve hatta boyun kırılmalarına,

500
01:10:40,530 --> 01:10:45,520
bağ yırtılmalarına, iç kanamaya
ve deri altı doku hasarına yol açar.

501
01:11:18,500 --> 01:11:19,940
"Kış kuzulaması" uygulaması,

502
01:11:19,970 --> 01:11:23,530
koyunları kış aylarında doğum yapacakları
şekilde zorla hamile bırakmaktır;

503
01:11:23,680 --> 01:11:27,210
böylece kuzular, otlakların en verimli
olduğu bahar aylarında sütten kesilir.

504
01:11:27,290 --> 01:11:29,640
Bu, kuzuların daha hızlı
büyümesini sağlarken;

505
01:11:29,660 --> 01:11:34,370
10 ila 15 milyon yeni doğmuş kuzunun
—yani yaklaşık her dört kuzudan birinin—

506
01:11:34,390 --> 01:11:38,440
doğumdan sonraki 48 saat içinde
şiddetli soğuktan ölmesine yol açar.

507
01:11:39,530 --> 01:11:40,730
Koyun üreticileri için bu,

508
01:11:40,750 --> 01:11:45,050
sıcak aylarda doğum yaptırmanın yol açacağı
yüksek yem maliyetinden daha tercih edilebilirdir.

509
01:11:47,340 --> 01:11:51,340
Avustralya'da üretilen yünün
yaklaşık %80'inin elde edildiği Merinos ırkına,

510
01:11:51,400 --> 01:11:54,380
kırışık bir deriye sahip olması için
seçici üretim uygulanmıştır;

511
01:11:54,400 --> 01:11:56,410
bedenlerinin fazla yün üretmesi sağlanmıştır,

512
01:11:56,430 --> 01:11:59,210
sinek larvalarına karşı
daha savunmasız hale getirmiştir.

513
01:11:59,500 --> 01:12:03,510
Kirlenmeyi ve larva riskini azaltmak amacıyla,
yaza kadar hayatta kalabilen kuzuların

514
01:12:03,530 --> 01:12:05,960
kuyrukları ya kısaltılır ya da tamamen kesilir.

515
01:12:05,980 --> 01:12:08,880
Ve genelde Avustralya'da
Mulesing işlemi de uygulanır;

516
01:12:08,910 --> 01:12:11,810
kalçaları ve kuyruk
tabanlarının etrafındaki deri

517
01:12:11,940 --> 01:12:13,750
metal makaslarla kesilip atılır.

518
01:12:14,470 --> 01:12:16,510
eğer kuzular 6 ay yaşından küçükse,

519
01:12:16,530 --> 01:12:19,130
bunu ağrı kesicisiz yapmak yasaldır.

520
01:12:23,000 --> 01:12:27,030
Koyun kırkıcıları saat başına değil,
kırktıkları beden sayısınca ücret alır;

521
01:12:27,050 --> 01:12:29,630
bu yüzden hıza, hassasiyetten
daha çok önem verilir;

522
01:12:29,650 --> 01:12:32,870
resmi bir eğitim veya akreditasyon şartları yoktur.

523
01:13:20,850 --> 01:13:25,040
Birkaç yıl sonra, bedenleri ekonomik olarak
uygun yün üretememeye başladığında

524
01:13:25,060 --> 01:13:28,250
katledilmeye gönderilirler
ve cesetleri koyun eti olarak satılır.

525
01:13:28,300 --> 01:13:32,970
Bedenlerindeki et için üretilen kuzular ise
4 ila 12 aylıkken öldürülür,

526
01:13:33,000 --> 01:13:36,880
oysa ki doğal ömürleri 12 ila 14 yıldır.

527
01:13:39,780 --> 01:13:42,890
Avustralya'da her yıl öldürülen
32 milyon koyunun 19 milyonu,

528
01:13:42,910 --> 01:13:44,520
satış alanlarından geçirilir;

529
01:13:44,560 --> 01:13:48,640
bu alanlar, çiftlikler ile katliamhaneler
veya özel alıcılar arasında bir duraktır.

530
01:13:48,660 --> 01:13:52,590
Burada sığır, buzağı, at, "kümes hayvanları"
ve domuzlar da dahil olmak üzere hayvanlar,

531
01:13:52,700 --> 01:13:54,270
açık artırmada satılır.

532
01:13:55,740 --> 01:13:59,400
Isı stresi, susuzluk, tükenmişlik
veya önceden var olan hastalıklar;

533
01:13:59,420 --> 01:14:03,030
bu alanlardaki yaygın
hayatlarını kaybetme sebeplerindendir.

534
01:14:03,840 --> 01:14:06,810
Koyunların çoğu, bedenlerindeki
et için katliamhanelere alınır.

535
01:14:11,850 --> 01:14:15,850
Hiçbir hayvan bir katliamhanede
ölüme isteyerek yürümez.

536
01:14:47,750 --> 01:14:50,950
Burada da elektrikle sersemletme, sıklıkla etkisiz kalır;

537
01:14:50,980 --> 01:14:53,290
yalnızca daha çok acıya neden olur

538
01:14:53,350 --> 01:14:56,930
ve son anlarında hayvanların
daha da korkmasına yol açar.

539
01:15:34,200 --> 01:15:38,260
Sabit milli travma tabancasıyla
sersemletme de bundan farksızdır.

540
01:16:11,450 --> 01:16:13,990
Sersemletme ne kadar etkili görünürse görünsün;

541
01:16:14,010 --> 01:16:18,210
bir hayvanın tamamen bilinçsiz ve
acı hissedemeyen hale mi geldiğini,

542
01:16:18,270 --> 01:16:22,830
yoksa sadece felç olup hareket edemezken
her şeyi hissetmeye devam mı ettiğini

543
01:16:22,870 --> 01:16:24,700
kesin olarak bilmek imkansızdır.

544
01:16:52,940 --> 01:16:57,010
Korku ve çaresizlik içinde, bazıları
kısa bir anlığına kaçmayı başarır;

545
01:16:57,060 --> 01:17:01,240
kendilerinden öncekilerin
cesetleriyle doğrudan yüzleşirler

546
01:17:13,630 --> 01:17:18,840
sıranın kendilerinde olduğunu bilerek,
tekrar o koridora zorla sokulmadan önce.

547
01:17:31,000 --> 01:17:34,370
Keçiler, sütleri için
ineklerle hemen hemen aynı şekilde sömürülür;

548
01:17:34,390 --> 01:17:38,040
kesintisiz süt akışı elde edilmek için,
sürekli zorla hamile bırakılırlar.

549
01:17:38,070 --> 01:17:41,460
Avustralya'da sadece 65 çiftlikteki
bir niş endüstri olsa da;

550
01:17:41,580 --> 01:17:44,080
keçi sütü, inek sütüne alerjisi olanlar için

551
01:17:44,100 --> 01:17:48,000
daha uygun ve sindirimi daha kolay
bir alternatif olarak pazarlanır.

552
01:17:49,000 --> 01:17:52,300
Dünya çapında keçi sütü, genelde
düşünülenden daha yaygın tüketilir.

553
01:18:03,140 --> 01:18:07,340
"et hammaddesi" konumundaki erkek
yavrular bedenlerindeki et için tutulur;

554
01:18:07,420 --> 01:18:11,200
"işe yaramaz" konumundakiler ise,
doğumdan kısa süre sonra öldürülür.

555
01:18:13,740 --> 01:18:17,480
Dişi yavrular ise, bedenlerinin
ürettiği süt için hayatta tutulur.

556
01:18:17,510 --> 01:18:21,260
Bazı çiftliklerde, "fazlalık" keçiler
bedenlerindeki et için büyütülüp satılır.

557
01:18:27,380 --> 01:18:30,820
Bedenleri süt üretebilen anneler,
katledilene kadar günde iki kez sağılır;

558
01:18:30,850 --> 01:18:32,210
bu 10 yıl kadar sürebilir.

559
01:18:32,310 --> 01:18:35,970
Bedenleri, zirve üretim veriminde
günde 4 litre süt üretebilir;

560
01:18:36,000 --> 01:18:41,020
süt ya taze olarak satılır ya da peynir, tereyağı,
dondurma, yoğurt ve sabuna dönüştürülür.

561
01:18:50,780 --> 01:18:54,090
Avustralya, dünyanın en büyük keçi eti ihracatçısıdır;

562
01:18:54,120 --> 01:18:56,720
bunun çoğunluğu ABD'ye gönderilir.

563
01:18:56,800 --> 01:19:00,300
Bunun sadece %10'u bedenlerindeki
et için üretilen keçilerden elde edilir;

564
01:19:00,350 --> 01:19:05,180
geri kalanı ise, Avrupalı yerleşimcilerin
getirdiği "evcil" keçilerin soyundan gelen

565
01:19:05,290 --> 01:19:07,830
"yabani" keçilerden elde edilir.

566
01:19:07,900 --> 01:19:10,820
Özgürce dolaşan bu keçiler yakalanır;

567
01:19:10,850 --> 01:19:17,000
ve keçi depoları denilen çorak besi alanlarına
götürülürler, katledilmeden önce şişirilirler.

568
01:19:44,000 --> 01:19:48,000
Katledilmeye gönderilenler içinde hamilelerin
de olması nadir bir durum değildir;

569
01:19:48,060 --> 01:19:50,990
ve kaçınılmaz olarak bazıları,
nakliye kamyonlarında ya da

570
01:19:51,130 --> 01:19:54,710
öldürme alanlarına itilmeden önce
bekletme bölmelerinde doğum yapar.

571
01:19:55,020 --> 01:19:58,840
Yavruları, açlıktan veya soğuktan
ölmek üzere orada bırakılır;

572
01:19:58,870 --> 01:20:02,870
öldürülmüş annelerini arayıp feryat ederler...

573
01:22:13,550 --> 01:22:16,150
Somon, Avustralya'da en çok tüketilen balıktır;

574
01:22:16,250 --> 01:22:19,890
tüketilen cesetlerinin toplam ağırlığı
her yıl 40.000 ton'a ulaşır.

575
01:22:20,050 --> 01:22:22,610
Bu balıklar, daha serin sular olduğu için

576
01:22:22,690 --> 01:22:27,000
Tazmanya'nın güney ve batı kıyılarındaki
koylarda, su altı kafeslerinde tutulur.

577
01:22:29,010 --> 01:22:30,010
Her bir kafeste,

578
01:22:30,060 --> 01:22:35,980
12 ila 18 aylıkken iç kuluçkahaneden transfer
edilen 60.000'e yakın balık hapsedilebiliyor.

579
01:22:36,400 --> 01:22:39,520
Büyüdükçe, kafes içindeki alanları azalır,

580
01:22:39,540 --> 01:22:41,820
birbirlerine sürtünecek kadar sıkışana dek.

581
01:22:42,660 --> 01:22:48,120
Avustralya, Norveç, Şili, İskoçya ve Kanada'daki
"çiftlik somonları" üzerine 2017 tarihli bir çalışma;

582
01:22:48,140 --> 01:22:50,940
bu çiftliklerdeki balıkların yaklaşık yarısının,

583
01:22:50,960 --> 01:22:57,000
hızlandırılmış büyüme oranının ses reseptörlerini
deforme etmesiyle sağır olduğunu tespit etti.

584
01:22:57,250 --> 01:23:00,760
Tazmanya'nın batı kıyısındaki
dünya mirası Macquarie Limanında;

585
01:23:00,790 --> 01:23:03,920
ülkedeki en yoğun balık çiftliği
konsantrasyonu bulunur.

586
01:23:03,940 --> 01:23:07,580
Somon endüstrisinin üç büyük şirketi
olan Tassal, Huon ve Petuna

587
01:23:08,050 --> 01:23:12,840
burada, her biri 2 düzineye kadar
kafesten oluşan birden fazla çiftliğe sahiptir.

588
01:23:14,470 --> 01:23:19,870
Eylül 2016'ya kadarki bir yıllık dönemde;
21.000 tondan fazla yenmemiş balık yemi

589
01:23:19,940 --> 01:23:22,870
ve ölçülemeyen miktarda dışkı, limana dökülmüştür.

590
01:23:22,890 --> 01:23:24,690
Bu yüksek kirlilik seviyeleri;

591
01:23:24,750 --> 01:23:29,930
sudaki oksijenin tehlikeli derecede azalmasına
ve hastalık riskinin artmasına yol açarak,

592
01:23:30,000 --> 01:23:32,570
çiftliklerde toplu ölümlere yol açar.

593
01:23:35,260 --> 01:23:39,720
2015 ile 2018 yılları arasındaki
sayısız toplu ölüm vakası;

594
01:23:39,780 --> 01:23:42,930
düşük oksijenden boğulma, insan hatası,

595
01:23:42,960 --> 01:23:45,720
ve hastalıkların birleşimine bağlanmıştır.

596
01:23:49,190 --> 01:23:51,840
Üç şirketin en büyüğü olan Tassal;

597
01:23:51,900 --> 01:23:56,300
tüm çiftliklerinde %83'lük bir
hayatta kalma oranı ile övünmektedir.

598
01:23:56,790 --> 01:24:01,930
Bu okyanus kafeslerinde geçen 15 ila 18 ayın
ardından, her biri yaklaşık 7 kg'a ulaştığında;

599
01:24:01,950 --> 01:24:05,510
somonlar bir boru aracılığıyla
hasat gemisine vakumlanırlar,

600
01:24:05,550 --> 01:24:06,850
burada ya hemen ölürler

601
01:24:06,870 --> 01:24:10,810
ya da kıyıdaki işleme tesisine
tanklarda hayattayken taşınırlar.

602
01:24:12,100 --> 01:24:16,000
Barramundi balığı, Tazmanya hariç
Avustralya'nın tüm eyaletlerinde üretilir.

603
01:24:16,020 --> 01:24:17,690
Daha soğuk güney eyaletlerinde;

604
01:24:17,710 --> 01:24:20,930
binlercesiyle birlikte küçük
kapalı tanklarda tutulurlar.

605
01:24:29,680 --> 01:24:31,410
Kuzey eyaletlerinde ise;

606
01:24:31,430 --> 01:24:34,670
ya somon çiftliklerine benzer
açık deniz kafeslerinde

607
01:24:34,700 --> 01:24:39,210
ya da alabalık için de kullanılan açık
havuz sistemlerinde üretilirler.

608
01:24:43,030 --> 01:24:47,000
"Çiftlik balıklarını", "hasat etmenin" ve
öldürmenin sözde "insancıl" yöntemi;

609
01:24:47,020 --> 01:24:50,020
onları buzlu suya vakumlayıp,
donarak ölüme terk etmektir.

610
01:25:04,740 --> 01:25:09,080
"insancıl" olmaktan uzak olan bu yöntem
yavaş, ve hâlâ acı verici bir şekilde öldürür

611
01:25:09,160 --> 01:25:10,850
bazen ölmeleri yarım saat sürer.

612
01:25:37,480 --> 01:25:41,560
Tazeliğe önem verildiği bir Japon yemeği
olan Sashimi için öldürülen balıklar;

613
01:25:41,580 --> 01:25:44,680
kafalarından bıçaklandıktan sonra
şah damarları kesilir

614
01:25:44,710 --> 01:25:47,660
ve kanlarının akması için tekrar
buzlu bulamaça atılırlar.

615
01:25:49,720 --> 01:25:51,840
Canlı balık sergileyen mağaza ve restoranlarda;

616
01:25:51,860 --> 01:25:53,780
tazelik peşindeki müşterilerin,

617
01:25:53,830 --> 01:25:58,650
hangi bireyin öldürüleceğini seçmesine izin verilir.

618
01:26:01,730 --> 01:26:06,570
Avustralya'da tüketilen "deniz ürünlerinin"
dörtte üçü diğer ülkelerden ithal edilir;

619
01:26:06,700 --> 01:26:09,640
tüketici en çok karides, somon
ve ton balığını tercih ediyor.

620
01:26:18,550 --> 01:26:20,150
Ticari trol balıkçılığında ise;

621
01:26:20,200 --> 01:26:25,800
arkalarından sürükledikleri dev ağlarla, yollarına
çıkan tüm türler ayırt etmeksizin yakalanır.

622
01:26:33,710 --> 01:26:36,210
Tüketilen balıkların nüfusunun yaklaşık %85'i;

623
01:26:36,250 --> 01:26:39,400
tükenme noktasına gelmiştir
ya da çoktan aşırı avlanmıştır.

624
01:26:39,470 --> 01:26:40,980
Eğer tüketim son bulmazsa;

625
01:26:41,000 --> 01:26:45,580
önümüzdeki on yıllar içinde, bazı tüketilen
balıkların "stoklarının" çökeceği de öngörülüyor.

626
01:26:54,400 --> 01:26:57,730
Avustralya'daki tavşan üreticiliği
zorlanan endüstrilerden biridir:

627
01:26:57,770 --> 01:27:02,270
"yabani" tavşanları yok etmek için ülkeye sokulan
ve böceklerle taşınan bulaşıcı hastalıklar,

628
01:27:02,310 --> 01:27:04,830
çiftliklerdeki tavşanları da hızla yok edebilir;

629
01:27:04,860 --> 01:27:07,800
ayrıca, "yabani" tavşanları yakalayıp öldüren

630
01:27:07,850 --> 01:27:10,080
avcılarla rekabet etmekte de zorlanırlar.

631
01:27:10,710 --> 01:27:13,090
Bedenlerindeki et için üretilen tavşanlar,

632
01:27:13,110 --> 01:27:15,670
tüm hayatlarını kafeslerde geçirirler;

633
01:27:15,690 --> 01:27:20,280
kazma, gizlenme veya zıplama gibi
doğal davranışları engellenir.

634
01:27:21,680 --> 01:27:24,110
Altlarındaki zeminde biriken dışkı yığınları,

635
01:27:24,140 --> 01:27:26,170
yüksek seviyede amonyağa yol açar.

636
01:27:27,600 --> 01:27:31,300
Üretim için tutulan dişi tavşanlar da,
doğal olmayan bu koşullarda

637
01:27:31,350 --> 01:27:35,350
7 kez doğum yaparken, 56 haftaya kadar
hayatta kalmaya zorlanabilirler.

638
01:27:44,650 --> 01:27:50,260
Doğal ömürleri 8 ila 12 yıl olan tavşanların çoğu,
henüz 12 hafta yaşındayken öldürülür.

639
01:27:55,000 --> 01:28:00,940
Bilimsel araştırmalarda ve testlerde kullanılan
tavşanların sayısı, Avustralya'da her yıl 3 ila 4 bindir

640
01:28:01,000 --> 01:28:03,500
ve çoğu Victoria'daki bu tesisten getirilir.

641
01:28:17,000 --> 01:28:20,980
Avustralya'da satılan kürk ürünlerinin
çoğu yurt dışından ithal edilir;

642
01:28:20,980 --> 01:28:23,100
ve bunun büyük kısmı
tavşanlardan "hasat edilir".

643
01:28:23,180 --> 01:28:25,580
2015 yılında, ünlü şapka markası Akubra;

644
01:28:25,610 --> 01:28:30,930
Avustralya'daki operasyonlarını durdurmuş ve
Avrupa'dan tavşan kürkü ithal etmeye başlamıştır.

645
01:28:38,110 --> 01:28:42,720
Avustralya ayrıca, dünyanın en büyük kürk
ihracatçısı olan Çin'den de kürk ithal eder.

646
01:28:42,800 --> 01:28:47,410
Gizli bir araştırmacının ziyaret ettiği
on tavşan kürkü çiftliğinin yarısında,

647
01:28:47,470 --> 01:28:50,670
tavşanların canlı canlı
yolunduğu tespit edilmiştir;

648
01:28:50,700 --> 01:28:52,560
bu işlem her 3 ayda bir tekrarlanır,

649
01:28:52,600 --> 01:28:55,420
ve bu süreler arasında
tavşanlar tel kafeslerde tutulur.

650
01:28:55,560 --> 01:28:59,660
Canlı yolumla, kırkmaya veya kesmeye kıyasla
daha uzun tüyler elde edilir.

651
01:29:02,700 --> 01:29:05,230
Yaşları ilerledikçe,
bedenleri daha az kürk üretir;

652
01:29:05,250 --> 01:29:08,520
ve en sonunda son bir
"hasat" için asılıp yüzülürler,

653
01:29:08,550 --> 01:29:11,000
bazen hâlâ hayattayken.

654
01:29:13,190 --> 01:29:17,120
Sadece bir tane keçe şapka
yapmak için 12 tavşan öldürülür.

655
01:29:17,520 --> 01:29:23,120
Dünya genelinde, her yıl
bir milyardan fazla tavşan öldürülmektedir.

656
01:29:31,900 --> 01:29:35,680
Vizonların kürkleri; giyim, aksesuar
ve hatta takma kirpik yapımında

657
01:29:35,700 --> 01:29:37,040
yaygın olarak kullanılır.

658
01:29:37,430 --> 01:29:39,600
Avustralya'da vizon çiftliği bulunmadığından,

659
01:29:39,650 --> 01:29:41,650
kürkleri yurt dışından ithal edilir.

660
01:29:42,580 --> 01:29:44,950
Doğada olsalardı, her biri tek başına

661
01:29:44,980 --> 01:29:48,080
binlerce dönümlük sulak
yaşam alanlarında dolaşırdı.

662
01:29:48,150 --> 01:29:50,650
Nesillerdir kürk için üretilmelerine rağmen;

663
01:29:50,670 --> 01:29:53,670
doğaları gereği meraklı olan ve
yalnız yaşayan bu hayvanlar da

664
01:29:53,750 --> 01:29:58,000
esaret altında, bu doğal olmayan koşullarda
kronik stres yaşayıp yoğun ıstırap çekerler.

665
01:29:58,340 --> 01:30:04,000
Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşadıkları için,
ileri-geri koşturur ve kendilerini parçalarlar.

666
01:30:04,080 --> 01:30:07,770
Üretim için kullanılan vizonlar,
bu kafeslerde 4 ila 5 yıl tutulur;

667
01:30:07,800 --> 01:30:11,520
her yıl, hayatta kalabilen
3 veya 4 yavru doğururlar.

668
01:30:11,760 --> 01:30:15,000
Bu yavrular, 6 ay yaşındayken
katledilir ve yüzülürler.

669
01:30:15,110 --> 01:30:18,020
Gaz odaları, veya motor egzozuyla
doldurulmuş kapalı kutular

670
01:30:18,050 --> 01:30:19,810
vizonları öldürmede yaygın yollardır.

671
01:30:19,830 --> 01:30:23,860
Ancak her zaman öldürücü olmaz;
bazı vizonlar yüzülürken uyanırlar.

672
01:30:30,680 --> 01:30:34,680
Anüslerine elektrik vererek öldürme,
veya boyunlarının kırılması

673
01:30:34,700 --> 01:30:36,700
yaygın alternatif yöntemlerdir.

674
01:31:04,200 --> 01:31:08,820
Vizonlardan sonra, kürk için en çok
sömürülen ikinci hayvan tilkilerdir

675
01:31:08,840 --> 01:31:10,770
ve benzer sorunlarla yüzleşirler.

676
01:31:14,250 --> 01:31:15,750
Çin'deki kürk çiftçileri,

677
01:31:15,810 --> 01:31:17,990
"en acımasız ama verimli" yöntemler dışında

678
01:31:18,020 --> 01:31:23,400
tilkileri başka bir yolla öldürmenin, ekonomik
olarak sürdürülebilir olmadığını söylerler;

679
01:31:23,570 --> 01:31:26,840
bu yüzden birçok tilki canlı canlı yüzülür.

680
01:31:32,900 --> 01:31:35,900
Tilki avı "sporu" için
insanlarca Avustralya'ya getirilen,

681
01:31:36,000 --> 01:31:39,910
ve ülkeye sokulan tavşanların
yayılmasını kontrol etmekte kullanılan tilkiler;

682
01:31:39,970 --> 01:31:42,990
ülke genelinde "zararlı" hayvan
olarak adlandırılmaktadır,

683
01:31:43,020 --> 01:31:45,600
sayılarının 7 milyondan fazla
olduğu tahmin edilmektedir.

684
01:31:45,690 --> 01:31:47,950
Kişisel arazilerde tilkilerin avlanması

685
01:31:48,000 --> 01:31:50,220
ve vurulması, tüm eyaletlerde yasaldır.

686
01:32:03,070 --> 01:32:04,670
Sıklıkla "yabani" hayvanlarca,

687
01:32:04,700 --> 01:32:08,340
veya köpekler gibi yoldaş görülen
hayvanlarca da yanlışlıkla yenilen;

688
01:32:08,400 --> 01:32:12,800
tilkileri öldürmekte kullanılan en yaygın
yöntem, 1080 zehri yemleri kullanımıdır.

689
01:32:12,890 --> 01:32:15,800
1080 zehri renksiz, kokusuz ve tatsızdır;

690
01:32:15,900 --> 01:32:19,500
maruz kalanlar için yavaş ve
ıstırap dolu ölümlere neden olur.

691
01:32:28,280 --> 01:32:30,580
Avustralya, AB ve ABD

692
01:32:30,610 --> 01:32:33,670
kedi ve köpek kürkü
ithalatını yasaklamış olsa da;

693
01:32:33,700 --> 01:32:36,730
araştırmalar, Çin'de elde edilen
köpek ve kedi kürklerinin sıklıkla

694
01:32:36,760 --> 01:32:39,720
tilki, tavşan veya vizon kürkü olarak
yanlış etiketlendiğini gösterdi.

695
01:32:39,740 --> 01:32:43,450
Her yıl Çin'de sayıları yaklaşık
2 milyon olan kediler ve köpekler;

696
01:32:43,470 --> 01:32:47,020
üretilerek, evlerden çalınarak
veya sokaktan toplanarak,

697
01:32:47,060 --> 01:32:48,660
kafeslere sıkıştırılırlar.

698
01:32:48,690 --> 01:32:52,120
Ve bazen, yiyecek ve su olmadan
günlerce taşındıktan sonra;

699
01:32:52,140 --> 01:32:55,560
asılırlar, kanları akıtılır, dövülürler
veya boğularak öldürülürler,

700
01:32:55,580 --> 01:32:57,120
veya canlı canlı yüzülürler.

701
01:33:17,960 --> 01:33:21,650
Avustralya'da her yıl yaklaşık
450.000 yavru köpek satılır,

702
01:33:21,910 --> 01:33:25,400
bunların %85'i kayıtsız üreticilerden gelir;

703
01:33:25,450 --> 01:33:27,640
ancak denetimin asgari düzeyde olmasıyla,

704
01:33:27,670 --> 01:33:30,640
kayıtlı üreticiler bile
"yavru köpek çiftlikleri" işletebilir:

705
01:33:30,700 --> 01:33:33,240
hem "safkan" hem de "kırma" köpek yavruları,

706
01:33:33,300 --> 01:33:37,730
"evcil" hayvan mağazalarında veya internette
satılmak üzere sürekli üretirler.

707
01:33:37,940 --> 01:33:40,140
Bu çiftliklerde, bir anne köpeğin

708
01:33:40,200 --> 01:33:43,630
hücrelere hapsedilmesi,
depolarda günde 23 saat tutulması,

709
01:33:43,690 --> 01:33:48,130
ve sürekli zorla hamile bırakılması
tamamen yasal olabiliyor.

710
01:34:18,100 --> 01:34:23,500
Sevgiden ve yoldaşlıktan yoksun bırakılırlar,
ve bir "üreme makinesi" gibi davranılırlar.

711
01:34:24,160 --> 01:34:26,760
Binlerce dolara satılan bu "sevimli" yavrular;

712
01:34:26,820 --> 01:34:29,020
maruz kaldıkları doğal olmayan koşullar

713
01:34:29,230 --> 01:34:32,340
ve nesiller süren seçici üretimin bir sonucu olarak,

714
01:34:32,360 --> 01:34:35,810
sıklıkla çeşitli hastalıklardan,
sağlık sorunlarından,

715
01:34:35,860 --> 01:34:39,200
veya davranış sorunlarından da
sık sık muzdarip oluyorlar.

716
01:34:39,440 --> 01:34:40,590
- "selam, nasılsınız?"

717
01:34:40,700 --> 01:34:43,140
- "iyiyim, golden retriever'lardan
daha getirecek misiniz?"

718
01:34:43,170 --> 01:34:48,800
- "ah, evet, yanılmıyorsam
bu cumartesi gelecekler."

719
01:34:48,870 --> 01:34:50,530
- "bu cumartesi mi? tamamdır."

720
01:34:50,550 --> 01:34:52,750
- "peki... nereden geliyorlar?
yani bir..."

721
01:34:52,850 --> 01:34:54,620
- "kendi üreticimiz var."

722
01:34:54,670 --> 01:34:56,080
- "yavru köpek çiftliğinden mi peki?"

723
01:34:56,110 --> 01:34:57,270
- "tabii ki hayır..."

724
01:35:03,110 --> 01:35:04,850
- "ay çok güzeller!"

725
01:35:06,120 --> 01:35:07,390
- "peki iyi bir üreticiden mi?"

726
01:35:07,410 --> 01:35:08,830
- "evet, kesinlikle, kayıtlılar."

727
01:35:08,860 --> 01:35:12,700
- "yani şey değil... çiftlikler hakkında kötü şeyler
duyuyorum... bunlar çiftlikten değil di mi?"

728
01:35:12,730 --> 01:35:15,800
- "tabii ki hayır...
çiftliklerden gelen yavrular çok hasta olur."

729
01:35:15,820 --> 01:35:17,000
- "hasta yavrular... anladım."

730
01:35:27,230 --> 01:35:33,260
Bu sırada, her yıl tahmini 200 ila 250 bin terk
edilmiş veya "sokak" hayvanı olan kedi ve köpek;

731
01:35:33,280 --> 01:35:37,480
ülke genelindeki "barınak"larda
ötanazi adı altında öldürülür,

732
01:35:37,510 --> 01:35:41,640
bunların büyük çoğunluğu
sağlıklı ama "istenmeyen" hayvanlardır.

733
01:35:54,140 --> 01:35:58,010
Son yıllarda kamuoyuna da yansıyan
birçok skandala rağmen;

734
01:35:58,030 --> 01:36:00,530
tazı yarışları, Avustralya'da ve dünyada

735
01:36:00,600 --> 01:36:04,970
bu sistemin büyük bir "kumar ve eğlence"
endüstrisi olmaya devam ediyor.

736
01:36:05,000 --> 01:36:07,470
Bu iri köpeklerin, yapay yemi kovalarken

737
01:36:07,490 --> 01:36:10,660
ani hızlanmaları ve aşırı sürat
kaçınılmaz olarak

738
01:36:10,790 --> 01:36:13,930
çarpışmalarına, düşmelerine
ve sakatlanmalarına yol açar;

739
01:36:14,110 --> 01:36:18,480
kas yırtılmaları, bağ kopmaları
ve kemik kırılmaları en sık görülür.

740
01:36:18,950 --> 01:36:23,500
Avustralya pistlerinde her hafta sayıları
200'e yakın köpeğin yaralandığı rapor edilir;

741
01:36:23,600 --> 01:36:26,640
tahmini 6 ila 10 köpek de, ya pistte ölmektedir

742
01:36:26,860 --> 01:36:28,900
ya da sonrasında "uyutulmak"tadır.

743
01:36:28,980 --> 01:36:32,540
Tazı köpeklerinin doğal ömrü,
12 yıl ila 14 yıldır.

744
01:36:32,560 --> 01:36:36,720
Yarıştırılan tazılar, "kariyerlerine"
yaklaşık 18 ay yaşındayken başlatılır;

745
01:36:36,860 --> 01:36:39,690
ve 4,5 yaşına geldiklerinde bitirilir.

746
01:36:39,860 --> 01:36:41,410
New South Wales eyaletinde ise,

747
01:36:41,440 --> 01:36:45,450
"kariyerleri" ortalama sadece 363 gün sürer.

748
01:36:45,710 --> 01:36:51,210
Avustralya'da her yıl
13 bin ila 17 bin genç tazı öldürülür.

749
01:36:51,250 --> 01:36:55,840
2016'ya kadarki 12 yıllık dönemde
New South Wales'te üretilen 97 bin tazının

750
01:36:55,900 --> 01:36:58,700
%50 ila %70'i,
ya da daha da fazlası;

751
01:36:58,750 --> 01:37:02,550
yavaş görüldükleri veya yarışa uygun
görülmedikleri için öldürülmüştür.

752
01:37:03,550 --> 01:37:06,000
Tazıların sıklıkla
"insancıl" görülmeyen yollarla

753
01:37:06,050 --> 01:37:08,210
öldürüldüğünü gösteren kanıtlar artmaktadır;

754
01:37:08,230 --> 01:37:10,520
"eğitmen"ler, sıklıkla
ötanazi ücreti ödemek yerine

755
01:37:10,550 --> 01:37:14,000
daha ucuz olan silahla vurma veya başına
sertçe vurma yöntemlerini tercih ediyorlar.

756
01:37:14,160 --> 01:37:17,550
Köpeklerin bedenleri, daha sonra
özel arazilerdeki çukurlara atılıyor

757
01:37:17,600 --> 01:37:19,080
veya çalılıklara saçılıyor.

758
01:37:20,000 --> 01:37:23,260
Tazıları, yapay yemi kovalamaları
için zorla "eğitirken"

759
01:37:23,290 --> 01:37:27,200
hayattaki hayvanları kullanmak yasadışı olsa da,
yaygınca kullanıldığı tespit edilmiştir.

760
01:37:27,250 --> 01:37:30,300
2015 yılında New South Wales'te
yapılan bir soruşturmada,

761
01:37:30,400 --> 01:37:32,680
"eğitmen"lerin %85 ila %90'ının

762
01:37:32,700 --> 01:37:35,000
bu yöntemi uyguladığı belirtilmiştir.

763
01:37:46,500 --> 01:37:51,300
Sayıları bilinmeyen, dehşet içindeki yavru
domuz, tavşan, keseli sıçan, tavuk ve kedi;

764
01:37:51,350 --> 01:37:53,950
normalde nazik ve uykucu olan tazılara,

765
01:37:54,000 --> 01:37:57,900
pistte koşmaları için agresifçe
ve zorla "eğitirken" parçalatılmıştır.

766
01:38:01,850 --> 01:38:05,420
Atların iskelet gelişimi 5 yaşına
gelene kadar tamamlanmaz,

767
01:38:05,440 --> 01:38:08,430
ancak genellikle yarış "kariyerleri"
henüz 2 yaşında başlatılır;

768
01:38:08,460 --> 01:38:10,280
daha yüksek para ödülü cazibesi,

769
01:38:10,300 --> 01:38:12,340
ve yatırımın daha hızlı geri dönmesi uğruna.

770
01:38:12,820 --> 01:38:15,270
Bu, sakatlanmalarının
ihtimalini ciddi oranda artırır;

771
01:38:15,300 --> 01:38:17,500
%80'e varan oranda,
kaval kemiği ağrısından

772
01:38:17,530 --> 01:38:20,200
veya dorsal metakarpal
hastalığından da muzdarip olurlar.

773
01:38:20,430 --> 01:38:21,740
Yarış sonrası muayenelerde,

774
01:38:21,770 --> 01:38:25,230
atların soluk borularında ve ciğerlerinde
yüksek oranda kan görülmektedir;

775
01:38:25,260 --> 01:38:28,260
bununla birlikte, eğitim ve yarışlar ilerledikçe

776
01:38:28,300 --> 01:38:31,010
mide ülserlerinin sıklığı ve şiddeti de artar.

777
01:38:31,840 --> 01:38:35,640
Daha hızlı koşmaya "teşvik etmek" için
kamçılanırlar, bununla çok acı çekerler.

778
01:38:35,700 --> 01:38:38,960
Yarış kuralları, yarışın
başlarında kamçılamayı sınırlar;

779
01:38:38,960 --> 01:38:43,900
ancak yorgun düştükleri ve fazla tepki
veremedikleri son yüz metrede sınır yoktur,

780
01:38:44,010 --> 01:38:47,400
ve genellikle bitiş çizgisine
kadar durmaksızın kamçılanırlar.

781
01:38:47,670 --> 01:38:51,880
Engel yarışları, istatistiksel olarak
düz koşulardan 19 kat daha tehlikelidir

782
01:38:51,900 --> 01:38:54,380
ve şiddetli düşüşler olağan bir durumdur.

783
01:39:04,050 --> 01:39:07,000
Her yıl, Avustralya'daki
engel yarışlarına sokulan atların

784
01:39:07,040 --> 01:39:08,670
yaklaşık yarısı ortadan kaybolur;

785
01:39:08,690 --> 01:39:11,560
bilinmeyen koşullarda
endüstriden sessizce çıkarılırlar,

786
01:39:11,580 --> 01:39:13,760
bir daha yarıştırılmazlar,
onlardan haber alınamaz.

787
01:39:13,790 --> 01:39:15,420
Ya da pistte öldürülürler,

788
01:39:15,450 --> 01:39:21,000
yarış izleyenlerin görüşünü kapatmak
için yeşil perdeler kurulduktan sonra.

789
01:39:33,120 --> 01:39:37,450
Her yıl, Avustralya'da 11 bin ila 12 bin
yarıştırılan atın kaydı yapılırken

790
01:39:37,500 --> 01:39:40,300
yaklaşık aynı sayıda at
yarış endüstrisinden çıkarılır;

791
01:39:40,350 --> 01:39:45,100
bunun büyük sebebi düşük görülen performans,
"uygunsuz" kişilikleri veya sakatlanmalardır.

792
01:39:45,300 --> 01:39:50,300
Çıkarılanların pek çoğu, bedenlerindeki etle
"evcil" hayvan maması yapılmak üzere öldürülüp

793
01:39:50,330 --> 01:39:53,030
hayvansal atık işleme tesislerine gönderilir;

794
01:39:53,210 --> 01:40:00,110
diğer atlar ise, maruz kaldıkları ilaçlar sebebiyle
etleri insan tüketimi için uygunsuz görülmezse

795
01:40:00,150 --> 01:40:05,000
ülkedeki at eti ihraç eden lisanslı iki
at katliamhanesinden birine gönderilir.

796
01:40:16,440 --> 01:40:18,580
Atlar ayrıca rodeolarda da kullanılır.

797
01:40:49,880 --> 01:40:53,740
Develer, 1800'lerde taşımacılıkta
kullanılmak üzere Avustralya'ya getirilmiş;

798
01:40:53,800 --> 01:40:57,000
otomobillerin icadıyla birlikte de
doğaya salınmıştır.

799
01:40:57,160 --> 01:41:01,320
2008 yılında, nüfuslarının 600 bin
civarında olduğu tahmin edildi

800
01:41:01,440 --> 01:41:06,200
ve sayılarını yarıya indiren
bir itlaf projesi başlatıldı:

801
01:41:06,220 --> 01:41:08,800
önceliklice onlara
helikopterlerden ateş etmeyi,

802
01:41:08,820 --> 01:41:12,110
ama aynı zamanda toplayıp
katliamhanelere taşımayı,

803
01:41:12,140 --> 01:41:14,780
ABD ve Orta Doğu'ya
ihraç etmeyi kapsıyordu.

804
01:41:14,800 --> 01:41:16,800
bu uygulama günümüzde de devam etmektedir.

805
01:41:18,020 --> 01:41:22,030
Hayatlarını insan teması olmadan
özgürce dolaşarak geçirdikten sonra;

806
01:41:22,050 --> 01:41:24,120
bu ani hapsedilme ve zorla zapt edilme,

807
01:41:24,150 --> 01:41:25,740
onlar için tamamen bilinmediktir.

808
01:42:03,570 --> 01:42:05,960
Doğadan yakalanan, giderek artan sayıda deve;

809
01:42:05,990 --> 01:42:08,170
inek sütü ürünlerine kıyasla daha sağlıklı

810
01:42:08,190 --> 01:42:12,120
ve havadan itlafa kıyasla "israfı azaltan"
bir alternatif olarak pazarlanan

811
01:42:12,150 --> 01:42:15,020
ve büyümekte olan deve sütü
endüstrisine yönlendirilmektedir.

812
01:42:21,800 --> 01:42:23,760
6 milyon ila 10 milyon hayvan

813
01:42:23,780 --> 01:42:27,400
Avustralya'da her yıl
araştırmalarda ve deneylerde kullanılır

814
01:42:27,510 --> 01:42:29,900
buna 1 milyon ila 2 milyon fare de dahildir.

815
01:42:30,060 --> 01:42:34,210
Fareler, bu deneylerin çoğunda, hayattayken
ağrı kesici olmadan cerrahi işlemlere

816
01:42:34,250 --> 01:42:37,100
veya toksinlere ve hastalıklara
maruz bırakılır.

817
01:42:37,440 --> 01:42:40,840
Nihayetinde, araştırmaya veya
deneye maruz bırakılan çoğu fare;

818
01:42:40,860 --> 01:42:43,600
laboratuvardan çıkmaları
yasal olmadığından öldürülür.

819
01:42:43,640 --> 01:42:48,660
Karbondioksit gazıyla boğma, veya gaz ya da
enjeksiyon yoluyla yüksek doz anestezi verme;

820
01:42:48,690 --> 01:42:53,000
"kullanım amaçları" tamamlanınca,
fareleri öldürmenin yaygın iki yoludur.

821
01:43:12,980 --> 01:43:15,480
Günümüzde bilimsel araştırma ve keşifler,

822
01:43:15,530 --> 01:43:18,270
insan fizyolojisinin
detaylarına odaklanmaktadır;

823
01:43:18,310 --> 01:43:21,050
insan dışı hayvanların bedenleri
bunun için uygun bir model değildir.

824
01:43:21,100 --> 01:43:24,920
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin
2015 tarihli çalışması;

825
01:43:24,950 --> 01:43:29,690
hayvan deneyi sonuçlarında güvenli
ve etkili görülen tüm ilaçların %95'inin,

826
01:43:29,730 --> 01:43:33,000
insan denemelerinde
başarısız olduğunu ortaya koydu.

827
01:43:33,050 --> 01:43:35,550
Hayvan deneylerine
körü körüne bel bağlayarak

828
01:43:35,600 --> 01:43:40,150
İnsan doku ve hücrelerini, kadavraları,
simülatörleri ve bilgisayar modellerini kullanan

829
01:43:40,200 --> 01:43:43,700
ve potansiyel olarak çok daha
doğru alternatifleri göz ardı etmek;

830
01:43:43,790 --> 01:43:47,000
on binlerce insanın sağlığına
veya hayatına mal olmuş olabilir,

831
01:43:47,100 --> 01:43:49,900
ve milyarlarca hayvanın hayatına...

832
01:43:55,460 --> 01:43:58,390
Her yıl yüzlerce makak,
ipek maymunu ve babun;

833
01:43:58,420 --> 01:44:01,540
Avustralya'da devlet destekli
üç üretim tesisinden

834
01:44:01,570 --> 01:44:04,250
araştırma laboratuvarlarına gönderilir.

835
01:44:04,270 --> 01:44:07,800
Yoğun güvenlik önlemleriyle
halktan saklanan bu laboratuvarlarda;

836
01:44:07,830 --> 01:44:11,910
bu epeyce zeki hayvanlar üzerinde
çeşitli biyomedikal deneyler yapılır,

837
01:44:11,940 --> 01:44:14,500
ve işleri bitince de "imha" edilir.

838
01:44:14,570 --> 01:44:17,060
Diğer primatlar, sirklerde esir tutulur;

839
01:44:17,110 --> 01:44:19,180
Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşarlar,

840
01:44:19,230 --> 01:44:23,300
ve kafeslerden yalnızca
izleyicilere sergiletmek için çıkarılırlar.

841
01:44:24,560 --> 01:44:27,000
Ya da hayvanat bahçelerinde esir tutulurlar.

842
01:45:02,600 --> 01:45:06,630
Avustralya'da esaret altındaki aslanlar ve
kaplanlar da aynı amaçla kullanılırlar,

843
01:45:06,660 --> 01:45:10,000
ziyaret eden veya para ödeyen
tüketicilerin eğlencesi uğruna;

844
01:45:10,050 --> 01:45:13,050
hayat boyu Bilişsel-Duyuşsal Yoksunluk yaşarlar.

845
01:45:17,610 --> 01:45:22,610
Bazı tüketicilerde, sergilenen hayvanlar
ilk başta hayranlık ve heyecan uyandırabilir;

846
01:45:22,690 --> 01:45:28,400
ancak, yeterlice ve dikkatlice gözlemlerlerse
tekrarladıkları davranışlarını fark edebilirler.

847
01:45:28,530 --> 01:45:33,150
Bu tekrarladıkları davranışlar, esaret
altındaki hayvanlarda sıkça görülür

848
01:45:33,170 --> 01:45:35,000
ve zoochosis diye de adlandırılıyor.

849
01:45:36,420 --> 01:45:38,640
Queensland'in tropikal sıcağında;

850
01:45:38,670 --> 01:45:42,330
Sea World'de, Avustralya'daki tek
kutup ayıları esaret altında tutulur.

851
01:45:42,350 --> 01:45:46,550
Bu hayvanlar, doğada dondurucu Arktik
koşullara doğal olarak adapte olmuştur.

852
01:45:46,600 --> 01:45:50,000
Doğada, sadece 24 saatte
70 kilometreden fazla yüzdükleri;

853
01:45:50,050 --> 01:45:55,120
yılda seyahat ettikleri menzilin ise ortalama
3000 kilometre olduğu tespit edilmiştir.

854
01:45:55,410 --> 01:45:57,450
Burada ise, tüm hayatları boyunca

855
01:45:57,470 --> 01:46:01,420
yaklaşık 30'a 40 metre
genişliğinde bir alanda hapsedilirler.

856
01:46:19,470 --> 01:46:22,070
Fok gösterileri,
hayvanat bahçelerinde ilgi çekiyor;

857
01:46:22,090 --> 01:46:26,100
burada foklara, tüketicilerin önünde
yiyecek için numaralar yapmaları öğretilir.

858
01:46:26,150 --> 01:46:32,500
- "...bu, deniz ürünlerinizin; balık stoğunu,
isdihdamı ve çevreyi koruyan bir
balıkçılıktan geldiğinin garantisidir..."

859
01:46:32,550 --> 01:46:36,000
Sahne arkasında ise, hayvanat
bahçesindeki diğer hayvanlar gibi

860
01:46:36,100 --> 01:46:40,100
sürekli daireler çizerek hareket
eder veya stresten bağırırlar.

861
01:46:47,110 --> 01:46:52,400
Doğadayken yunusların günde 65 km'ye
kadar seyahat ettikleri bilinir.

862
01:46:52,420 --> 01:46:54,320
Ve sürekli hareket halindedirler;

863
01:46:54,360 --> 01:46:57,250
yiyecek ararlar, sürüleri içinde
boğuşurlar ve oynarlar.

864
01:46:57,400 --> 01:46:59,100
İnsanlar ve büyük maymunlar gibi,

865
01:46:59,140 --> 01:47:03,700
sezgi ve empatinin güçlü bulgularıyla birlikte,
öz-farkındalığı olan nadir türlerdendir.

866
01:47:03,770 --> 01:47:06,870
Bu sistemde kullanılan diğer
hayvan türleri gibi, yunusların da

867
01:47:06,900 --> 01:47:11,600
bu sistem var olduğu sürece Bilişsel-Duyuşsal
Yoksunluk yaşamaları kaçınılmazdır.

868
01:47:11,700 --> 01:47:14,350
Sea World Australia'daki
yunusların yaklaşık %80'i,

869
01:47:14,380 --> 01:47:17,100
esaret altında üretilmiştir ve asla salınmazlar;

870
01:47:17,140 --> 01:47:21,500
tüm hayatlarını, yiyecek ödülü için
her gün performans sergiletilerek geçirirler.

871
01:47:21,640 --> 01:47:23,640
Parkın en popüler etkinliğinde

872
01:47:23,700 --> 01:47:26,700
beğenilen bir performans sergiletmek için,

873
01:47:26,730 --> 01:47:31,030
gösteri öncesinde aç bırakılıp
"doğru açlık seviyesine" getirilirler.

874
01:47:31,500 --> 01:47:36,500
Yılda 133 milyon doları aşan
giriş ücretlerinin yüzde 1'inden azı

875
01:47:36,550 --> 01:47:42,740
reklamı çokça yapılan araştırma, kurtarma
ve rehabilitasyon girişimlerine harcanır.

876
01:47:43,870 --> 01:47:46,800
Avustralya federal hükümeti, 1985 yılında;

877
01:47:46,830 --> 01:47:49,000
bu sistemdeki deniz memelilerinin

878
01:47:49,090 --> 01:47:52,090
ilk bakışta durumlarından
memnun oldukları sanılsa da

879
01:47:52,150 --> 01:47:56,650
yoğun stres, davranış bozuklukları, üreme
sorunları, yüksek ölüm oranı, kısalan ömür...

880
01:47:56,700 --> 01:48:01,000
ve daha birçok konuda muzdarip olduklarına
dair kanıtları göz ardı etmedikten sonra

881
01:48:01,050 --> 01:48:05,400
yeni yunus parkının açılmaması ve eskilerin
kademelice kapatılmasında karar kıldı.

882
01:48:05,460 --> 01:48:07,590
Bugün, sadece iki tesis kaldı;

883
01:48:07,620 --> 01:48:10,160
çünkü esaret altında doğan yunusların

884
01:48:10,180 --> 01:48:16,620
—rehabilite edilip salınması gereken "kurtarılmış"
"yabani" yunuslardan üretilenler de dahil—

885
01:48:16,700 --> 01:48:20,420
tutulup sergilenmesini yasaklamayan
bir yasal boşluk vardır.

886
01:48:20,530 --> 01:48:23,030
Bu "kurtarma, üretme ve salma" uygulaması;

887
01:48:23,090 --> 01:48:27,960
parklarda gösterilerin devam etmesini ve
kapılarının açık kalmasını sağlamak için

888
01:48:27,990 --> 01:48:30,300
gen havuzunu güçlü tutmasına olanak tanır.

889
01:48:32,670 --> 01:48:37,800
Avustralya yunus parkları, sağlıklı "yabani"
yunusları yakalayıp kullanamaz;

890
01:48:37,900 --> 01:48:42,010
bu sistemin eğlence endüstrisi için,
dünyanın geri kalan bazı bölgelerinde

891
01:48:42,030 --> 01:48:46,250
—Japonya'daki Taiji yaygın olanlardan örnektir—
bu uygulama devam etmektedir.

892
01:48:46,400 --> 01:48:48,680
Her yıl Eylül'den Mart'a kadar;

893
01:48:48,710 --> 01:48:53,710
binlerce yunus ve diğer küçük deniz
memelileri Taiji'deki sessiz bir koya sürülür,

894
01:48:53,800 --> 01:49:00,400
ve tüketicisi olduğu için "para kaynağı" olarak,
veya "zararlı" olarak görülüp katledilirler.

895
01:49:00,540 --> 01:49:04,730
Bazı yunus "eğitmen"lerinin, balıkçılara
yunusları yakalamada yardım ettiği;

896
01:49:04,950 --> 01:49:09,450
katliamdan "kurtarılıp", dünyanın dört bir
yanındaki akvaryumlara ve yunus parklarına

897
01:49:09,500 --> 01:49:12,000
göndermek için birkaçının ayırıldığı tespit edildi.

898
01:49:14,500 --> 01:49:21,900
Hem bir insanın hem de bir insan toplumunun
ahlaki gelişmişliği ve ahlaki tutarlılığı, insan dışı
hayvanlara nasıl davranmayı seçtiği ile görülebilir.

899
01:49:22,000 --> 01:49:24,170
Avustralya'ya bakınca ne görülür?

900
01:49:27,910 --> 01:49:29,910
Yeni Zelanda'ya bakınca ne görülür?

901
01:49:33,420 --> 01:49:34,920
ABD'ye bakınca?

902
01:49:39,100 --> 01:49:40,100
Kanada'ya?

903
01:49:41,880 --> 01:49:42,880
Meksika'ya?

904
01:49:45,110 --> 01:49:46,380
İngiltere'ye?

905
01:49:48,160 --> 01:49:49,160
İsrail'e?

906
01:49:51,060 --> 01:49:52,060
İspanya'ya?

907
01:49:54,560 --> 01:49:58,000
Bir tür olarak, bize bakınca ne görülür?

908
01:49:58,500 --> 01:50:04,000
Kayıtlı tarihimizin tamamında, yaklaşık
619 milyon insan savaşlarda öldürülmüştür;

909
01:50:04,100 --> 01:50:07,700
Aynı sayıda hayvanı her 3 günde bir öldürüyoruz.

910
01:50:07,800 --> 01:50:10,730
Bu sayıya balıklar ve diğer
deniz hayvanları dahil değil,

911
01:50:10,750 --> 01:50:13,680
onlar okadar çok öldürülür ki
sadece ton ile ölçülüyorlar.

912
01:50:24,070 --> 01:50:26,070
Hayvanları öldürmeden önce,

913
01:50:26,100 --> 01:50:27,400
onları üretiyoruz

914
01:50:29,880 --> 01:50:31,880
hapsediyoruz ve sömürüyoruz

915
01:50:32,100 --> 01:50:33,150
yemek için...

916
01:50:34,550 --> 01:50:35,950
eğlenmek için...

917
01:50:37,270 --> 01:50:38,470
giymek için...

918
01:50:39,930 --> 01:50:41,430
araştırmak için...

919
01:50:42,190 --> 01:50:44,850
Doğumdan ölüme kadar tüm hayatları;

920
01:50:44,880 --> 01:50:50,000
bu sistemde, ve yalnızca ekonomik kârın
önemsendiği endüstrilerde kontrol ediliyor.

921
01:50:50,100 --> 01:50:51,330
Bir imparatorluk...

922
01:50:52,020 --> 01:50:55,000
ıstırap ve kan üzerine kurulu olan;

923
01:50:55,100 --> 01:50:59,200
kendilerine, "hayvanlara yapılanın etik olduğu"
söylenen tüketicilerce finanse edilen.

924
01:50:59,290 --> 01:51:01,710
"gezen... yerli üretim... organik..."

925
01:51:01,750 --> 01:51:03,780
Ölümlerinin "insancıl" olduğu söylenen,

926
01:51:03,800 --> 01:51:07,110
hayvanlara zulmün
"kendi ülkelerinde yaşanmadığı" söylenen,

927
01:51:07,320 --> 01:51:12,390
"eğer yaşanırsa, hükümet ve otoritelerin
bunu bulup sonlandıracağı" söylenen...

928
01:51:13,270 --> 01:51:17,300
Ve biz tüketicilerin,
aksini düşünmek için neredeyse hiçbir nedeni yok

929
01:51:17,540 --> 01:51:20,060
çünkü "hayvanları yemek ve kullanmak normaldir..."

930
01:51:20,130 --> 01:51:21,600
"bunu hep yaptık ne de olsa..."

931
01:51:22,180 --> 01:51:25,180
çünkü market raflarında satılan o ürünler

932
01:51:25,250 --> 01:51:30,250
bazıları kısa bir süre yaşamış, bazıları ise
yıllarca hiç merhamet görmeden yaşamış,

933
01:51:30,300 --> 01:51:34,000
bir zamanlar var olmuş
o bireylerden kopuklaştırıldı.

934
01:51:34,260 --> 01:51:38,800
Bizim gibi,
ve sevip yoldaş gördüğümüz hayvanlar gibi;

935
01:51:38,880 --> 01:51:41,370
seven ve sevgiyi hissedebilen,

936
01:51:42,900 --> 01:51:44,900
mutluluğu hissedebilen,

937
01:51:46,700 --> 01:51:48,900
kederi ve yası hissedebilen,

938
01:51:49,370 --> 01:51:52,240
ıstırap çekme kapasitesi olan,

939
01:51:58,930 --> 01:52:00,930
yaşamayı isteyen,

940
01:52:01,590 --> 01:52:03,590
özgür olmayı isteyen,

941
01:52:05,740 --> 01:52:08,000
bir nesne olarak görülmek istemeyen,

942
01:52:08,060 --> 01:52:13,150
başkasına olan kullanışlılık ile değil —
bir birey olarak kim olduğu ile görülmeyi isteyen,

943
01:52:13,320 --> 01:52:17,800
kendi haklarıyla bir varlık olmayı isteyen,
bir üretim birimi veya ürün olmak istemeyen,

944
01:52:17,890 --> 01:52:22,150
o ya da onlar olarak görülmeyi isteyen,
bir "şey" olarak görülmek istemeyen...

945
01:52:22,360 --> 01:52:23,460
Gerçek şu ki,

946
01:52:23,500 --> 01:52:27,430
yaşamak isteyen birini öldürmenin
hiçbir "insancıl" yolu yoktur.

947
01:52:27,490 --> 01:52:32,300
Sorun yöntemde değildir, sorun yanlış olan bir
şeyi "daha iyi yolla" yapmamakta değildir;

948
01:52:32,400 --> 01:52:38,400
daha büyük kafesler, daha düşük yoğunluk,
daha az acı veren gaz... çözüm değildir.

949
01:52:38,570 --> 01:52:40,770
Kendimize onların iyi hayatlar yaşadığını,

950
01:52:40,800 --> 01:52:42,600
sonunda ne geldiğini bilmediğini

951
01:52:42,630 --> 01:52:44,630
ve hiçbir şey hissetmediğini söyleriz

952
01:52:44,700 --> 01:52:45,700
ama hissederler.

953
01:52:45,830 --> 01:52:48,380
Son saatlerinde, dakikalarında ve saniyelerinde;

954
01:52:48,410 --> 01:52:51,230
her zaman korku vardır, her zaman acı vardır,

955
01:52:51,560 --> 01:52:52,810
kan kokusu vardır,

956
01:52:54,000 --> 01:52:59,000
hayatlarını paylaştıklarının ve kendi
türünden olanların feryatları vardır.

957
01:52:59,250 --> 01:53:01,550
Buna asla gönüllü olmazlar,
ölme arzuları yoktur;

958
01:53:02,010 --> 01:53:04,000
yaşamak için çaresizce çabalarlar,

959
01:53:05,300 --> 01:53:08,000
son nefeslerine kadar çılgınca mücadele ederler.

960
01:53:08,390 --> 01:53:10,800
Ve onlara asla merhamet
veya nezaket gösterilmez;

961
01:53:10,900 --> 01:53:12,500
bunun yerine alay edilirler,

962
01:53:13,120 --> 01:53:14,280
gülünürler,

963
01:53:15,030 --> 01:53:15,890
tekmelenirler,

964
01:53:15,910 --> 01:53:16,770
dövülürler,

965
01:53:20,100 --> 01:53:21,530
oyuncak gibi fırlatılırlar,

966
01:53:21,550 --> 01:53:24,950
"yanlış" cinsiyette doğdukları
için öğütücüye atılırlar...

967
01:53:26,430 --> 01:53:28,030
Yavrularını onlardan alırız,

968
01:53:29,470 --> 01:53:30,900
özgürlüklerini alırız,

969
01:53:32,670 --> 01:53:34,010
hayatlarını alırız,

970
01:53:34,100 --> 01:53:37,440
onları hayattayken ve bedenleri bütünken
bir katliamhaneye gönderip

971
01:53:37,500 --> 01:53:40,100
bedenlerinin paketlenmiş parçalarını çıkartırız...

972
01:53:40,170 --> 01:53:46,340
ve kendimize, bir şekilde, bu yolda
"insancıl ve etik bir şeyin gerçekleştiğini" söyleriz.

973
01:53:46,460 --> 01:53:48,800
Ve bu süreçte kendimize de zarar veririz

974
01:53:48,840 --> 01:53:55,500
- “...Dünya Sağlık Örgütü, işlenmiş etin ve kırmızı
etin tehlikeleri hakkında bir rapor yayınladı...”

975
01:53:55,750 --> 01:53:57,230
Çevremizi de yok ederiz;

976
01:53:57,250 --> 01:54:02,430
hayvancılık yoluyla diğer herhangi bir tekil
endüstriden daha fazla sera gazı yayarak,

977
01:54:02,540 --> 01:54:07,140
çiftliklere yer açmak için ormanları yok ederek
ve "yabani" hayvanları katlederek...

978
01:54:08,960 --> 01:54:12,160
Dünyada yalnızca sığır nüfusu
için kullanılan besin kaynağı,

979
01:54:12,200 --> 01:54:15,700
milyarlarca insanın kalori ihtiyacını
karşılayabilecek kadardır;

980
01:54:15,840 --> 01:54:19,340
oysa ki, her dokuz insandan biri
—yani 795 milyon kişi—

981
01:54:19,400 --> 01:54:22,880
kronik açlıkla ve beslenme
yetersizliğiyle boğuşuyor.

982
01:54:23,000 --> 01:54:25,340
Ve 844 milyon insan temiz sudan yoksundur;

983
01:54:25,400 --> 01:54:28,400
1 litre süt üretmek için 1.000 litre su,

984
01:54:28,500 --> 01:54:33,000
bir kilogram sığır eti üretmek için ise
15.000 litre su harcanıyorken.

985
01:54:33,400 --> 01:54:40,400
Yine de, hayvancılığı
"normal, gerekli ve doğal" olduğunu
öne sürerek meşrulaştırmaya devam ediyoruz.

986
01:54:40,510 --> 01:54:43,000
Hayvanlar alemini,
ya da içindeki belirli türleri

987
01:54:43,050 --> 01:54:44,750
kendimizden daha aşağı görüyoruz;

988
01:54:44,820 --> 01:54:48,020
bizim sahip olduğumuz spesifik bir
zeka türünden yoksun oldukları için,

989
01:54:48,060 --> 01:54:51,000
daha güçsüz oldukları için,
ve kendilerini savunamadıkları için.

990
01:54:51,180 --> 01:54:53,480
Ve inanıyoruz ki,
"görünürdeki üstünlüğümüz...

991
01:54:53,550 --> 01:54:57,800
...kendimizden aşağı gördüklerimiz üzerinde
güç, otorite ve hükümranlık sürme hakkını...

992
01:54:57,820 --> 01:55:03,000
...ve onları kendi haz temelli amaçlarımız
için kullanma hakkını bize veriyor"

993
01:55:03,750 --> 01:55:06,880
bu meşrulaştırma,
daha önce de kullanılmıştı...

994
01:55:07,260 --> 01:55:12,300
Beyaz adam tarafından, siyahı köleleştirmek
veya topraklarını ve çocuklarını almak için.

995
01:55:12,460 --> 01:55:15,000
Naziler tarafından,
yahudileri katletmek için.

996
01:55:15,360 --> 01:55:18,360
Erkekler tarafından,
kadınları susturmak ve ezmek için.

997
01:55:19,130 --> 01:55:22,090
Tarihi defalarca tekrar etmeye mahkum muyuz?

998
01:55:22,810 --> 01:55:28,810
Bu üstünlük kompleksi, bu saf bencillik;
bir tür olarak kim olduğumuzu mu tanımlıyor?

999
01:55:29,110 --> 01:55:31,460
Yoksa daha fazlası olabilir miyiz?

1000
01:55:33,000 --> 01:55:40,000
"Yemeğinizi henüz bitirdiniz; ancak, katliamhane
millerin o zarif mesafesine ne kadar titizlikle
gizlenmiş olursa olsun, suç ortaklığı vardır."

1001
01:55:47,000 --> 01:55:55,000
Çevirmen notu=
50 saniye sonrasında başlayan önemli notlar var.

1002
01:56:05,800 --> 01:56:09,000
- "...Motele henüz döndük ve bugün
kaydettiğimiz görüntüleri izledik...

1003
01:56:09,050 --> 01:56:11,650
...katliamhanenin bekletme
bölmesiyle ilgili olanları...

1004
01:56:11,700 --> 01:56:13,700
...yeni doğmuş bir keçiyi gördük...

1005
01:56:13,750 --> 01:56:18,500
...ve onun hâlâ hayatta olma ihtimali olduğunu
düşünüyoruz, kurtarmak için geri dönüyoruz..."

1006
01:56:38,700 --> 01:56:55,700
Vegan bir beslenme düzeni, uygun şekilde
planlandığında, insan hayatının her dönemi için
sağlıklı ve besin ögeleri açısından yeterlidir.

1007
01:56:57,600 --> 01:57:11,000
Veganism bir beslenme biçimi değildir,
temeli kişisel sağlık veya çevre değildir.

1008
01:57:13,500 --> 01:57:56,000
Veganism; insan dışı hayvanların
metalaştırılmasını, araçsallaştırılmasını, kullanımını,
ve sömürülmesini reddeden bir etik ilkedir.

1009
01:57:57,400 --> 01:58:46,000
Vegan olmak; veganism etik ilkesini benimsemek,
ve bu ilkeyi hayatın her alanında —mümkün ve
uygulanabilir olduğu ölçüde— tutarlılıkla uygulamaktır.
Vegan olmak, evrensel bir ahlaki yükümlülüktür.